Rasyona eklenen organik iz minerallerin gebe koyun ve yeni doğan kuzularında bazı verim özelliklerine etkisi, birikim ve atılma düzeylerinin belirlenmesi

Bu araştırmada NRC (1985) tarafından koyunlar için önerilen düzeylerin %25'i oranında azaltılarak rasyona eklenen organik yapıdaki bakır (Cu) ve çinko (Zn) minerallerinin koyunlara gebeliğin son bir ayı ile doğumdan sonraki 35 günlük sürede verilmesinin canlı ağırlık değişimine, doğumdaki koyun ve kuzu doğum ağırlığına, doğum?35. gün aralığındaki kuzu canlı ağırlık artışına, koyunlarda süt verimine, mastitis görülme oranına, koyun ve kuzularda serum ve yapağıda mineral birikimine ve dışkı ile atılan mineral miktarına olan etkilerinin incelenmesi amacıyla yapıldı.Araştırmada senkronize edilerek gebe kalmaları sağlanmış olan 46 baş gebe Kıvırcık ırkı koyun ve doğan kuzuları kullanıldı. Koyunlar her birinde 23 adet gebe koyun bulunacak şekilde biri inorganik ve diğeri organik bakır ve çinko minerallerini içeren rasyon verilen iki deneme grubuna ayrıldı.Araştırmada gebeliğin son ayında 139,6 g/kg ham protein ve 1932,20 kcal/kg KM ME ile doğumdan sonra 162,3 g/kg ham protein ve 2112,78 kcal/kg KM ME içeren buğday samanı, mısır ve soya küspesinden oluşan rasyon kullanıldı. Deneme süresince kontrol grubuna 7 mg/kg KM bakır-sülfat, 20 mg/kg KM çinko-sülfat, deneme grubuna ise 5,25 mg/kg KM bakır-şelat (2-hydroxy?4-methylthiobutyrate) ve 15,0 mg/kg KM çinko-şelat (2-hydroxy?4-methylthiobutyrate) yoğun yem karmasına karıştırılarak verildi. Yemleme deneme süresince bireysel olarak gerçekleştirildi.Doğan kuzulara deneme süresince yem verilmedi. Kuzular 35 gün süresince yalnızca annelerinden emdikleri süt ile beslendi.Deneme başlangıcı, doğum ve deneme sonunda koyunlarda her iki grubun ortalama canlı ağırlık değerleri arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olmadığı belirlenmiştir.Deneme sonunda kuzularda canlı ağırlık kazancı yönünden gruplar arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olmadığı tespit edilmiştir.Deneme sonunda ortalama serum bakır değerinin deneme grubunda daha yüksek (P<0,05) olduğu belirlenmiştir. Ortalama serum çinko değeri ise deneme grubunda rakamsal olarak daha yüksek saptanmıştır.Kuzular açısından deneme grubuna ait ortalama serum bakır değerinin rakamsal olarak daha yüksek olduğu ve ortalama serum çinko değerinin ise deneme grubunda daha yüksek (P<0,01) olduğu belirlenmiştir.Deneme sonunda koyunlarda ortalama yapağı bakır değerinin deneme grubunda daha yüksek (P<0,01) düzeyde olduğu, iki grubun yapağı çinko ortalama değerleri arasındaki farkın ise istatistiksel açıdan önemli olmadığı saptanmıştır.Araştırma sonunda kuzularda ortalama yapağı bakır ve çinko değerleri arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olmadığı belirlenmiştir.Koyunlarda deneme sonunda ortalama dışkı bakır değerinin kontrol grubunda rakamsal olarak daha yüksek olduğu, ortalama dışkı çinko değerinin ise kontrol grubunda daha yüksek (P<0,01) olduğu saptanmıştır.Laktasyon'un 7, 21 ve 35. günlerinde yapılan süt verimi ölçümlerinde her iki grubun ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olmadığı saptanmıştır.Araştırma süresince laktasyondaki koyunlarda klinik düzeyde mastitis olgusuna rastlanmamıştır.İncelenen parametreler açısından organik bakır ve organik çinkonun % 25 oranında daha düşük düzeylerde koyunların rasyonuna eklenmelerine rağmen inorganik bakır ve inorganik çinko ile benzer ve hatta bazı parametreler açısından daha iyi bir sonuç ortaya koydukları belirlenmiştir.