Ratlarda deneysel ince barsak iskemi-reperfüzyon modelinde iloprost ve n-asetilsistein'in beraber kullanımının iskemi-reperfüzyon hasarı ve thiol/disülfit dengesi üzerine etkisinin araştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: Barsak arteriyel kan akımının kısmen veya tamamen tıkanması sonrası intestinal iskemi; kan akımının yeniden sağlanması ile reperfüzyon hasarı ortaya çıkmaktadır. İntestinal İskemi Reperfüzyon (İİR) hasarı çoklu organ yetmezliğine ve ölüme neden olabilir. Bu çalışmanın amacı İİR hasarına İloprost (İL) ve N- asetilsistein'in (NAC) etkisini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Ağırlıkları 200-300 g arasında değişen 30 adet Sprague Dowley rat her birinde 6'şar denek olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Ketamin ksilazin verilerek supin pozisyonda batın traşı yapılıp povidon iyodür ile boyanan ratlara median insizyon yapılarak ile batına girildi. Sham grubuna herhangi bir cerrahi işlem yapılmadan sadece barsak örnekleri ve kan alındı. İİR grubunda KMA diseke edilip klemp yardımıyla barsak iskemisi yapıldı. Cilt cilt stapleri ile kapatıldı. 45 dakikalık iskemi süresi tamamlanınca batın açıldı. KMA deklempe edilerek ince barsak 120 dakıka reperfuzyona bırakmak üzere cilt cilt stapleri ile kapatıldı. 120 dakika tamamlandıktan sonra batın tekrar açılarak hayvanlar sakrifiye edilip barsak örnekleri ve kan alındı.İİR+ İL grubunda reperfüzyondan yarım saat önce 2mcg/kg İloprost İ.P verilerek aynı işlemler uygulandı. İİR+NAC grubunda N-Asetilsistein reperfüzyondan yarım saat önce 300 mg/kg İ.P olarak verilip aynı işlemler yapıldı.İİR+NAC+İL grubunda ise yine reperfüzyondan yarım saat önce 2mcg/kg İloprost İ.P ve N-Asetilsistein 300 mg/kg İ.P verilerek aynı işlemler uygulandı reperfüzyon tamamlandıktan sonra diğer gruplardaki gibi hayvanlar sakrifiye edilerek barsak ve kan örnekleri alındı. BULGULAR: İİR+NAC grubunun Chiu Skoru ortalaması İİR grubuna ve İİR+İL grubuna göre daha düşük bulundu, ancak bu gruplar arasında istatiksel anlamlı farklılık saptanmadı(p>0.05). Sham grubu skorlarının İİR, İİR+İL, İİR+NAC, İİR+NAC+İL skorlarına göre belirgin düşük ve istatiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. NAC, İL ve ikisinin birlikte verildiği gruplarda Redükte Tiyol, NT/TT oranlarının İİR grubuna göre artmış olarak ve Okside Tiyol, Disülfit/TT ve Disülfit/NT oranlarının İİR gruplarına göre azalmış olarak bulundu (p<0,05). İlaç verilen gruplar birbirleriyle karşılaştırıldıgında NAC verilen grubun sonuçlarının İİR+İL ve İİR+İL+NAC gruplarına göre daha yüksek Redükte Tiyol, NT/TT oranları daha düşük Okside Tiyol, Disülfit/TT ve Disülfit/NT oranları bulundu ancak bu oranlar arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). SONUÇ: İİR hasarı modelinde İloprost ve N- Asetilsistein'in birlikte kullanımının tek başına N-Asetilsistein kullanımından üstün olmadığı bulunmuştur. Çalışmamızın İİR hasarında Tiyol-Disülfit hemostazı parametrelerinin antioksidan mekanizmayla ilgili belirteç olarak kullanılabileceğini ve sonuçlarımızın yeni çalışmalara katkıda bulunacağını düşünmekteyiz.