Ratlarda polikistik over sendromu oluşturma sürecinde D vitamininin uterus, over dokusu ve serum AMH düzeyi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

DHEA ile PCOS oluşum sürecinde ratlarda D vitamininin overdeki folikülogenezis üzerine olan etkisi ile over ve uterus histolojisinde ve serum AMH düzeylerinde oluşturduğu değişikliklerin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada 180-200 gram ağırlığında, 8-10 haftalık toplam 24 adet Wistar Albino cinsi dişi rat kullanıldı. Ratlar rastgele olarak 8'er adet 3 eşit gruba ayrıldı. Grup 1 (Kontrol Grubu); deney süresince 0,2 mg/ 100 ml/gün subkutan susam yağı uygulandı. Grup 2 (PCOS Grubu); deney süresince 6 mg/100g/ gün 0,2ml susam yağı içinde Dehidroepiandesteron (DHEA) uygulandı. Grup 3 (PCOS + Vitamin D Grubu); PCOS oluşturulan gruba D vitamini etkisininin araştırıldığı bu gruba ise deney boyunca 6 mg/100g/ gün 0,2ml susam yağı içinde DHEA + 120 ng/100 mg/hafta D vitamini uygulandı. Her üç gruba da 21 gün boyunca medikal ajanlar uygulandı.Çalışma 28.gün sonlandırıldı. Çalışma sonucunda rat serum AMH seviyeleri ölçüldü. Uterus ve Over dokusu histolojik olarak değerlendirildi. Serum AMH değeri Grup 2'de diğer gruplara kıyasla yüksek tespit edilirken, Grup 3'te en düşüktü. Grupların AMH değerlerinin ortalaması karşılaştırıldığında, grup 1 ile 2 arasında ve grup 2 ile 3 arasında anlamlı fark bulundu (p sırasıyla 0,001 ve <0,001). Over dokusundaki primordial ve primer folikül sayısı gruplar arasında benzerdi (p>0,05). Sekonder folikül sayısı grup 2'de en yüksek, grup 3'te en düşük sayıda idi. Grup 1 ile 2 arasında ve grup 2 ile 3 arasında anlamlı fark bulundu (p sırasıyla 0,001 ve 0,002). Overdeki graaf folikül sayısı, grup 3'te diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla sayıda tespit edildi. Graaf folikül sayısı; grup 2 ile 3 arasında anlamlı fark tespit edildi (p: 0,021). Overdeki atretik folikül sayısı, grup 2'te diğer gruplara göre daha fazla idi. Atretik folikül sayısı karşılaştırıldığında, grup 1 ile 2 arasında ve grup 2 ile 3 arasında anlamlı fark bulundu (p değerleri sırasıyla 0,001 ve 0,001). D vitamini verilen PCOS grubunda; AMH düzeyleri ve ovaryen histolojideki primordial, primer follikül sayıları etkilenmezken, sekonder, atretik follikül sayısı azalmış, folikülogenezin ileri dönemini temsil eden graaf folikül sayısı artmıştır. Serum AMH düzeyleri PCOS oluşum sürecinde vitamin D verilen grupta azalmıştır. Anahtar kelimeler: AMH, DHEA, folikülogenez, over, rat, polikistik over sendromu