Rehberlik programının hemşirelerin kuruma ve mesleklerine ilişkin tutumları ile ayrılma niyetleri üzerine etkisi

Amaç: Örgütsel sosyalizasyon modeline dayalı olarak hazırlanan bir rehberlik programının işe yeni başlayan hemşirelerin birim, kurum ve meslekten ayrılma niyeti, mesleğe ve kuruma bağlılılıkları, iş doyumu ile iş yükü algılarına etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı, kesitsel tasarıma sahip birinci aşaması, Temmuz 2017-Eylül 2018 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde 335 hemşire ile yürütülmüştür. Araştırmanın ikinci aşaması, birinci aşamasını takiben yarı deneysel tek grup öncesi-sonrası tasarımla, aynı hastanede Ekim 2018-Aralık 2020 tarihleri arasında 56 işe yeni başlayan hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada uygulanan girişim, yeni hemşirelerin kurumsal ve mesleki tutumlarının iyileştirilmesi için örgütsel sosyalizasyon modeline göre hazırlanan rehberlik programıdır. Rehberlik programı stratejileri dokuz ay süresince uygulanmıştır. Rehberlik programı uygulanmadan önce yeni hemşirelerin bir ve üçüncü ayları arasında ilk ölçümleri ve 12. aylarında ikinci ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, ayrılma niyetleri, mesleki ve örgüte bağlılık, iş doyumu ve iş yükü ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizi tanımlayıcı analizler, doğrulayıcı faktör analizi, çoklu regresyon analizi ve eşleştirilmiş t testi ile yapılmıştır. Bulgular: Araştırmanın birinci aşamasında, iş doyumu ve örgüte duygusal bağlılık, hemşirelerin birim, kurum ve mesleklerinden ayrılma niyetlerinin ortak yordayıcıları olarak saptanmıştır. İkinci aşamasında, rehberlik programı uygulanan yeni hemşirelerin birim ve meslekten ayrılma niyeti, örgüte devam bağlılığı, mesleki normatif bağlılığı ve iş doyum düzeyleri bir yılın sonunda aynı düzeyini korumuştur. Program sonunda, katılımcıların kurumdan ayrılma niyetlerinde artma, örgüte duygusal ve normatif bağlılıkları ile mesleki duygusal bağlılıklarında azalma saptanmıştır. Sonuç: Yeni hemşirelerin kurumsal ve mesleki tutumlarının iyileştirilmesi için rehberlik programlarının çok yönlü yaklaşımlarla zenginleştirilmesi gereği bir kez daha ortaya konmuştur.