Resim-iş öğretmenliği özgün baskı resim atölye derslerinde tasarlanan ekslibris çalışmalarının tasarım eleman ve ilkelerine göre değerlendirilmesi

Bu araştırmada resim- iş öğretmenliği özgün baskı resim anasanat atölye 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin, seçmeli sanat atölye 4. sınıf öğrencilerinin bilgisayarda tasarım ve linol baskı yöntemi ile ortaya koydukları ekslibris çalışmalarının tasarım eleman ve ilkelerine göre değerlendirilerek tasarım eleman ve ilkelerinin kullanım düzeylerinin ölçülmesi, tasarım sorunlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Baskı türüne göre tasarım eleman ve ilkeleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca tasarımların değerlendirilmesinde puanlayıcılar arası uyum değerleri incelenmiştir. Araştırmada tarama deseni kullanılmıştır. Tarama deseni içerisinden verilerin tek bir zamanda toplanmasına yönelik olan ve bireylerin uygulama düzeylerinin incelenebildiği kesitsel tarama desenine başvurulmuştur. Özgün baskı resim anasanat ve seçmeli sanat atölye dersi alan öğrenciler linol baskı ve bilgisayarda tasarım yöntemleri ile siyah beyaz ekslibris çalışmaları tasarlamıştır. Çalışmaların değerlendirilmesi için bir "Ekslibris Değerlendirme Formu" hazırlanmıştır. 80 ekslibris tasarımı değerlendirme formu ile 5 alan uzmanına gönderilmiş ve tasarımların 20 kritere göre değerlendirilmesi sağlanmıştır. Araştırma bulguları puanlayıcılar arası uyumun tasarım elemanlarının değerlendirilmesinde orta ve iyi düzeyde, tasarım ilkelerinin değerlendirilmesinde iyi ve çok iyi düzeyde olduğunu göstermektedir. Ekslibris tasarımları puanlayıcılar tarafından tasarım elemanları açısından başarılı, tasarım ilkeleri açısından da bir kriter dışında benzer şekilde başarılı bulunmuştur. Puanlayıcılara göre tasarım ilkelerinden tipografik ögelerin kullanımı orta düzeyde başarılıdır. Linol ve bilgisayarda tasarım yöntemlerine göre tasarım elemanlarının kullanımı anlamlı farklılık göstermemektedir. Benzer şekilde tipografik ögelerin okunurluğu ve kullanımı kriterleri dışında baskı tekniği tasarım ilkelerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Tipografik ögelerin okunurluğu ve kullanımında Linol baskılardan alınan puanlar, bilgisayarda tasarımdan alınan puanlardan anlamlı şekilde daha düşüktür. Baskı tekniğinin tipografik ögelerin okunurluğu üzerindeki etkisi orta düzeyde, tipografik ögelerin kullanımı üzerindeki etkisi düşük düzeydedir.