Rize ilinde yaşayan 4-11 yaş arası çocuklarda enkoprezis sıklığının araştırılması ve etiyolojide rol alan etkenlerin araştırılması

Amaç: Çalışmada Rize ilinde yaşayan 4-11 yaş arası çocuklarda enkoprezis sıklığının araştırılması ve gelişmesinde rol alan etkenlerin(kreşe başlama yaşı, en sık görüldüğü cinsiyet, en sık görüldüğü yaş) sıklıklarının araştırılması, anne-babaların kişilik özelliklerinin, taşıdıkları psikiyatrik belirtilerin ve aile işlevlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal Ve Metot: Çalışma Rize ilinde yaşayan 4-11 yaş arası çocuklar üzerinde yapılmıştır. Rize ilinde yaşayan toplam çocuk sayısı 78651. Tüm il nüfusu 345214 tür. 0-4 yaş çocuk nüfusu 20395, 4-6 yaş 13250, 7-11 yaş 24932, 11- 17 yaş 20074'tür. Bu okul sınıf ve öğrenci sayıları Rize il milli eğitim müdürlüğünden ve il nüfus müdürlüğü internet sitesinden temin edilmiştir. 4-11 yaş arası toplam çocuk nüfusu yaklaşık 38185 olurken çalışmaya dahil edilmesi planlanan çocukların özellikleri il mili eğitim müdürlüğü merkez kurumlarında eğitim alan öğrencilerdi. Merkez ilçesindeki 4-11 yaş nüfus 10890. Bu özellikte olan ve çalışmaya katılacak çocuk sayısı 400 olarak belirlendi. Merkez okul müdürlerinin tümüne (83 kreş, ana okulu, ilköğretim okulu ,548 sınıf) il milli eğitim müdürlüğü tarafından aşağıdaki link gönderilmiştir. Bu okullarda çalışmaya katılacak sınıfların sayıları 4-6 yaş sınıf sayısı 188 adet, 7-11 yaş sınıf sayısı 360 adettir, toplam 4-6 yaş arası öğrenci sayısı 2952, 7-11 yaş öğrenci sayısı 7938 dir. Çalışmaya katılan ana sınıfı 34 adet ,kreş 5 adet , 1-3.sınıf 34 adet, 4-7 .sınıf 26 adet olmuştur. Düzenlenen anket soruları Rize İl Milli Eğitim Müdürlüğünden ve İl Valiliğinden olur onay yazıları alınarak tüm okulların müdürlerine ve kura ile seçilen sınıfın öğretmenlerine COVİD-19 Pandemisi nedeniyle internet üzerinden e-mail adreslerine,whats-app yoluyla ve SMS ile link (https://forms.gle/Tr7tfE3h3MQzyRE68) şeklinde paylaşıldı. ve çocukların ebeveynleriyle beraber doldurmaları istenmiştir. Çalışmada nörolojik ve kronik herhangi bir hastalığı bulunanlar, yaygın gelişimsel bozukluğu ve psikotik bozukluğu bulunanlar, mental retardasyonANOVA, organik nedenlere bağlı enkoprezis (spinal kord hasarı, spina bifida vs), ailesinin yanında yaşamama ve tek ebeveynli ya da boşanmış aile çocuğu olma durumları olan çocuklar çalışmaya dahil edilmemişlerdir. 600 kişi geri dönüş yaptı. 562 çocuk ve ebeveyn çalışmaya dahil edildi. Çalışmadan elde edilen veriler Çalışmada toplanan verilerin analizi, istatistiksel yazılım paketi SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences – IBM®) kullanılarak yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyini belirlemek için, %95 güven aralığında ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 562 çocuğun 44'ünde (%7,8) enkoprezis davranım bozukluğu (en az üç ay süreyle ayda en az 1 kere altına gaita kaçırma) bulunuyordu. 562 çocuktan Enkoprezis hastalığı, erkek çocuklarının 91'inde (%16,19) görülürken, kız çocuklarının 45'inde (%8,01) görülüyordu. Enkoprezis olan çocukların yaş ortalaması 7,56 ±2,42 yıldı ve hastalığın gelişimi ile yaş değişkeni arasında anlamlı fark vardı. Bunun yanı sıra enkopresiz gelişiminde kreşe başlama yası, eş tanılı psikiyatrik hastalık bulunması, annenin eğitim düzeyi ve çalışma durumu, enkoprezis davranışının özellikle gündüz saatlerinde evde yapılması, beraberinde kabızlık şikâyetinin bulunması gibi faktörlerin hastalığın gelişmesinde etkili oldukları tespit edildi. Sonuç: Çalışma sonucunda enkopretik çocukların yaş ve cinsiyetleri, annebabalarının eğitim düzeyleri ile çalışma durumları, kreş ve anaokula gitme durumları, kabızlık, gibi faktörlerin önemli sorunlar olabileceğini, çocuklarda enkoprozisle birlikte VII başka tanıların da görülebileceğini göstermektedir. Bu nedenle enkopretik bir hasta değerlendirilirken sadece enkoprezis semptomuna yönelmek yerine ek psikiyatrik tanılarının da araştırılması ve tedavi edilmesinin gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Enkoprezis, Çocuk, Kreşe Başlama Yaşı, Psikiyatrik