Romatoid artrit ve sistemik lupus eritematoz hastalarında Apelin ve Omentin'in insülin direnci üzerine etkileri

Romatoid artrit (RA) ve sistemik lupus eritematoz (SLE) otoimmün, kronik inflamatuar hastalıklardır. Patogenezleri farklı olan bu hastalıklarda değişik inflamasyon mediatörleri aracılığı ile insülin sensitivitesi azalmaktadır. Obezite ilişkili adipokin olarak tanımlanan apelin ile insülin sekresyonu arasında kuvvetli bir ilişki bulunmaktadır. Adipositlerde insülin tarafından uyarılan apelinin glikoz kullanımını artırdığı ve insülin salınımını inhibe ettiği bilinmektedir. Sekretuar bir glukoprotein olan omentin, omental ve subkutan adipositlerde daha fazla olmak üzere insülin ile uyarılmış glikoz transportunu ve insülin duyarlılığını artırmaktadır. Bu çalışmada, RA ve SLE hasta gruplarında apelin ve omentin düzeylerinin belirlenmesi ve bu adipositokinlerin hastalık fenotipleri ve insülin direnci ile ilişkilerinin araştırılması amaçlandı.Çalışmaya 34 RA, 32 SLE tanılı hasta ve 28 sağlıklı kontrol (SK) alındı. Çalışma gruplarında rutin biyokimyasal tetkiklere ek olarak, serum insülin, C peptit, apelin ve omentin düzeyleri ölçüldü. İnsülin direnci; Homeostasis Model Assesment For Insulin Resistance (HOMA-IR) indeksi ile belirlendi.Romatoid artrit grubunda, insülin ve HOMA-IR düzeylerinin hem SLE (her biri için p<0.001) hem de SK grubundan (her biri için p<0.01), C peptit düzeyinin ise yalnızca SK grubundan yüksek (p<0.05) olduğu saptandı. Apelin düzeyleri üç grup arasında benzer bulunsa da ANCOVA ile yaş için düzeltme yapıldığında, apelin düzeyinin, SLE grubunda, SK grubundan yüksek olduğu saptandı (p=0.040). Omentin düzeyi, RA grubunda, hem SLE hem de SK grubundan yüksekti (sırası ile p<0.05 ve p<0.001).RA hastalarında omentin düzeyindeki artış insülin direnci gelişimini önleyememekte, SLE hastalarında ise apelin düzeyindeki artış insülin duyarlılığı ile ilişkili gibi gözükmektedir.Anahtar kelimeler: Romatoid artrit, Sistemik lupus eritematoz, insülin direnci, apelin, omentin.