Romatoid artritli hastalarda serum soluble CD26 ve CD30 düzeyleri ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı romatoid artrit (RA) hastalarında serum soluble CD26 (sCD26) ve soluble CD30 (sCD30) düzeylerini sağlıklı kontrollerle karşılaştırmak ve bunların RA'teki klinik önemini belirlemekti.Amerikan romatoloji cemiyetinin RA tanı kriterlerini karşılayan ve en az bir yıldır bu tanıyla takip edilen 48 RA'li hasta (38 kadın, 10 erkek) ve 30 sağlıklı kontrol (22 kadın, 8 erkek) çalışmaya dahil edilerek karşılaştırıldı. Hastalık aktivitesini değerlendirmek için hastalık aktivite skoru 28 (DAS28) hesaplandı. Fiziksel fonksiyon kapasitesi (disability) sağlık değerlendirme anketinin (HAQ) Türkçe versiyonuyla değerlendirildi. Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C-reaktif protein (CRP) ve romatoid faktör düzeyleri rutin laboratuar metodlarıyla belirlendi. Serum sCD26 ve sCD30 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. El eklemlerinin radyografik değerlendirilmesi modifiye Larsen skorlamasına göre yapıldı.Yaş ve cinsiyet açısından RA'li hastalarla sağlıklı kontroller arasında anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla p = 0.641 ve p = 0.552). Ortalama hastalık süresi 5.5±4.5 (1-18) yıl ve ortalama DAS28 skoru 4.03±1.48 (1.79-7.03) olarak bulundu. Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında RA'li hastalarda serum sCD26 düzeyleri anlamlı derecede daha düşük (p = 0.011) iken sCD30 düzeyleri daha yüksekti (p = 0.008). Ortalama serum sCD26 düzeyleri açısından yüksek/orta hastalık aktiviteli grup ile düşük hastalık aktiviteli RA grubu arasında bir fark görülmezken (p = 0.594), serum sCD30 düzeyi yüksek/orta hastalık aktiviteli grupta anlamlı derecede daha yüksekti (p = 0.018). Hastalık aktivite göstergeleri ile serum sCD26 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, sCD30 düzeyleri ile hastalık aktivitesinin klinik ve laboratuar göstergeleri (sabah tutukluğu, ağrı, hasta ve hekimin genel sağlık değerlendirmesi, şiş ve hassas eklem sayısı, DAS28, HAQ, ESR, CRP) arasında pozitif korelasyon vardı. Eklem hasarının radyolojik değerlendirilmesiyle sCD26 ve sCD30 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki yoktu (sırasıyla p = 0.574 ve p = 0.869). Son olarak, sadece prednisolon kullanan hastalarla prednisolon + metotreksat kullananlar arasında sCD26 ve sCD30 düzeyleri açısından anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla p = 0.197 ve p = 0.309).Bu çalışma RA'li hastalarda serum sCD30 düzeylerinin yüksek olduğunu ve hastalık aktivitesiyle korele olduğunu göstermektedir. Bu nedenle serum sCD30 düzeyleri hastalık aktivitesini takipte yeni bir parametre olabilir. Serum sCD26 düzeyleri RA'te düşük olmasına rağmen bu durum hastalık aktivitesiyle ilişkisiz görünmektedir. Ancak bu bulguları doğrulamak için daha fazla katılımcının olduğu longitüdinal çalışmalar gereklidir.Anahtar kelimeler: Romatoid artrit, CD26, CD30, hastalık aktivitesi