Sağlık yöneticilerinin girişimci kişilik özelliklerinin hastanelerin kurumsal performansı üzerindeki etkisi: İstanbul'da faaliyet gösteren özel hastanelere yönelik bir araştırma

Bu araştırmanın temel amacı, hastane yöneticilerinin girişimci kişilik özellikleri ile hastanelerin kurumsal performansları arasındaki doğrudan ve dolaylı etkileşimleri tespit etmek ve doğrulayıcı karakterli modeller geliştirmektir. Araştırmanın evrenini; T.C. Sağlık Bakanlığı Özel Sağlık Kurumları Genel Hastaneler kapsamında İstanbul ilinde faaliyet gösteren özel hastanelerin konuyla ilgili orta ve/veya üst kademe yöneticileri oluşturmaktadır. Nicel araştırma yönteminin (nicel araştırma deseni) kullanıldığı araştırmada, veriler yüz yüze anket tekniği ile toplanmıştır (değerlendirmeye alınan ve verilerin analizinde kullanılan toplam anket sayısı ise 430 dur). Araştırmada; betimleyici istatistikler, keşfedici faktör analizi, çoklu regresyon analizi, farklılık testleri, doğrulayıcı faktör analizi ve yol (path) analizi teknikleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 ve AMOS 22 paket programları kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak İstanbul ilinde T.C. Sağlık Bakanlığı Özel Sağlık Kurumları Genel Hastaneler kapsamında JCI Kalite ve Akreditasyon belgesine sahip olan ve bu belgeye sahip olmayan tüm özel hastanelerin orta ve/ veya üst düzey yöneticilerinin bakış açılarını yansıtmaktadır. Araştırmanın doğrulayıcı karakterli analiz sonuçlarına göre; yöneticilerin girişimci kişilik profillerini en iyi düzeyde temsil eden girişimcilik özelliği, risk alma eğiliminde olma özelliğidir. Yöneticilere göre bir hastanenin kurumsal performans düzeyini ortaya koyan en önemli boyutun ise iç süreçler performansı değişkeni olduğu tespit edilmiştir. Araştırma modelinde yer alan değişkenlere yönelik doğrudan ilişkiler (ikili modeller) çerçevesinde; yöneticilerin girişimci kişilik özelliklerinden olan risk alma eğiliminde olma özelliklerinin, hastanenin kurumsal performansını tüm boyutlarıyla (finansal performans-hasta hizmet performansı-iç süreçler performansı-öğrenme/gelişme performansı) pozitif yönde ve anlamlı düzeyde güçlü bir şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Hastanelerin finansal performansını; girişimci kişilik özelliklerinden olan risk alma eğiliminde olma özelliğinin, anlamlı düzeyde ve pozitif yönde; başarıya gereksinim duyma eğiliminde olma ve içsel kontrol odaklılık eğiliminde olma özelliklerinin ise anlamlı düzeyde ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Hastanelerin hasta hizmet performansını; girişimci kişilik özelliklerinden olan "risk alma eğiliminde olma" özelliğinin, anlamlı düzeyde ve pozitif yönde; "belirsiz durumlara karşı toleranslı olma" özelliğinin ise anlamlı düzeyde ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Hastanelerin iç süreçler performansını; girişimci kişilik özelliklerinden olan "risk alma eğiliminde olma" özelliğinin, anlamlı düzeyde ve pozitif yönde; "başarıya gereksinim duyma eğiliminde olma" özelliğinin ise anlamlı düzeyde ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Hastanelerin öğrenme/gelişme performansını; girişimci kişilik özelliklerinden olan "risk alma eğiliminde olma", "özgüvenli olma" ve "özerklik eğiliminde olma" özelliklerinin anlamlı düzeyde ve pozitif yönde; "başarıya gereksinim duyma eğiliminde olma" ve "yenilikçilik eğiliminde olma" özelliklerinin ise anlamlı düzeyde ve negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sağlık Yöneticileri, Girişimci Kişilik Özellikleri, Kurumsal Performans, Özel Hastaneler, İstanbul.