Sakız Ceneviz Kolonisi ve Türklerle İlişkiler

XIV. yüzyılda Sakız Adası'na yerleşmiş olan Cenevizliler burada özgün bir yönetim kurarak Batı Anadolu'daki Türklerle ilişkiler geliştirmişlerdir. Bu kaçınılmaz ilişkilerin ağırlığı daha çok ticaret tarafındadır. Zamanla bu ilişkiler genişlemiş, giderek artmış ve yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada Sakız Cenevizlileri ile Türklerin ilişkilerini ortaya koyarak bu ilişkilerin etkilerini tespit etmek hedeflenmiştir. Sakız Ceneviz Kolonisinin oluşumu ve Maona idaresi ve de Sakız Ceneviz Kolonisinin Türklerle ilişkileri araştırma konusu yapılmıştır. Bu çalışmada faydalanılan ana kaynaklardan elde edilen veriler ile modern çalışmalardakiler karşılaştırılarak tümevarım yöntemiyle kaleme alınmıştır. Öncelikle Cenova kent devletinin ortaya çıkışı, Cenevizlilerin denizlerdeki faaliyetleri ve koloniler edinmesi üzerinde durulmuştur. Ardından Sakız Adası'nda Ceneviz egemenliğinin ve idaresinin kurulması ve de oluşturulan Maona ele alınmıştır. Daha sonra Batı Anadolu'da ortaya çıkan Türk idarelerinin kuruluşu, gelişimi ve faaliyetleri incelenmiştir. Sonra Sakız Cenevizlileri ile Türkler arasındaki ilişkiler çok yönlü olarak ele alınmıştır. Cenova Cumhuriyeti borçlarına karşılık Sakız üzerindeki haklarını bir ortaklık olan Maonaya devretmiştir. Özellikle Aydınoğulları Beyliği ile Sakız Cenevizlilerinin ilişkileri gelişmişti. Güçlenen Osmanlılar bir tehdit oluşturunca Ege'de ortaya çıkan Hıristiyan cephe içerisinde Sakız Maonası da yer almıştır. XV. yüzyılın sonlarına doğru Sakız üzerindeki Osmanlı tehdidi artarken diğer taraftan da Cenevizliler için Sakız Adası'nın önemi artmıştır. Bu süreçte ada Cenevizliler için ana karakol ve ticaret merkezi konumuna gelmiştir. Ege'deki Ceneviz ticaretinin odak noktası Sakız Adası olmuştur. Sakız Maonası son zamanlarında Osmanlılara karşı tam bir bağlılık içerisindeydi ve ada Osmanlı toprağı görünümdeydi. Ödenmeyen haraçlar, çeşitli başka sorunlar ve adanın ticari öneminin azalması, adadan elde edilen gelire doğrudan sahip olma isteği Osmanlı fethini getiren nedenlerdir.