Sarrâçzâde 'Aliyyül'l'Âlliyyü'r-Ruhâvî'nin Mecmû'â-i Bedî'-i Ruhâvî isimli eseri (Metin-inceleme)

Bu çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde; Müellif'in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Mecmu'a-i Bedî'-i Ruhâvî başlığı ile eser sadeleştirilmiştir. Üçüncü bölümde ise; telifatın Osmanlıcadan günümüz harflerine aktarıldığı Mecmu'a-i Bedî'-i Ruhâvî'nin metni yer almaktadır. Sonuç bölümünde ise; müellif ve eserin muhtevası hakkında daha detaylı bilgiler yer almaktadır. Bu çalışmada Sarrâçzâde 'Aliyyü'l-'Âliyyü'r-Ruhâvî'nin Mecmu'a-i Bedî'-i Ruhâvî isimli eseri metin ve inceleme bakımından ele alınıp kritik edilmiştir. Eser besmele, hamdele ve salvele ile başlamaktadır. Hz. Muhammed, Dört Halife, Aşere-i Mübeşşere, On İki İmam, Hz. Peygamberden Hafız Mumammed er-Ruhâvî'ye kadar olan Nakşıbendî Silsilesi ve Dört Mezhep İmamı'nın kısa biyografileri ile devam etmektedir. Eserde yirmi altı tarikattan kısaca bahsedilerek bu tarikatların kurucuları ve silsileleri hakkında da bilgi verilmektedir. Bununla beraber eserde, Nakşibendî Adâbı, Hatm-i Hâcegân tertibi, Tevessül Duası, Mevlânâ Hâlid Bağdâdî'ye verilen icazetname örneği, Mevlânâ Hâlid Bağdâdî'nin Hafız Muhammed Ruhâvî'ye verdiği icazetname ve hilafetname örneği yer almaktadır. Mevlânâ Hâlid Bağdâdî'nin Hafız Muhammed Ruhâvî'ye göndermiş olduğu birkaç mektubu da eserine alan Sarrâçzâde, Fûad Paşanın Pederi Keçecizâde İzzet Mollâ Efendî'nin Mevlânâ Hâlid Bağdâdî hakkında kaleme aldığı bir şiirini de eserinin sonuna alarak eserine son vermiştir. Eser adeta tabakat içeriğine sahiptir. Bununla birlikta 26 tarikat hakkında da ana hatlarıyla bilgi verilmektedir. Bu 26 tarikat dışında kalan tarikatların da isimlerini zikretmekle yetinilmektedir. Eseri kaleme alan "Sarrâçzâde 'Aliyyü'l-'Âliyyü'r-Ruhâvî, Mevlânâ Hâlid Bağdâdî'nin halifesi Hafız Muhammed Ruhâvî'nin torunudur. Eser; Tasavvuf başta olmak üzere Tarih, Tabakat, Sosyoloji, Menakıb, Neseb vb. gibi ilim dallarında da bilgi vermektedir. Bu alanlarda bilime ışık tutmaktadır.