Sıçanlarda kafa travması modelinde, beyinde ketaminin doza bağımlı olarak olası nöroprotektif etkisi

Amaç: Çalışmamızda immün-modülatör etkileri olan ketaminin sıçanlarda oluşturulan deneysel kafa travması modelinde nöroprotektif ve anti-inflamatuar etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Sıçanlar kontrol, travma ve ketamin uygulanan travma (Travma+10, Travma+20, Travma+40 ve Travma+60mg/kg ketamin) olmak üzere altı gruba (n: 6) ayrıldı. Travmadan sonra yedinci güne kadar her gün ketamin intraperitoneal uygulandı. Travma sonrası 24., 48. saat ile yedinci günlerde nörolojik muayene yapıldı. Travma sonrası 24.saatte ve yedinci günde serumdan IL-1β, IL-10, TNF-α düzeylerine bakıldı. Lipid peroksidaz (MDA), glutatyon peroksidaz, katalaz ve kaspaz-3; travma sonrası yedinci günde serumdan ve beyin dokusundan çalışıldı. Yedinci günde serumdan AST, ALT, ALP, BUN, kreatinin ve LDH çalışıldı. Beyin dokusunun histopatolojik değerlendirmesi için Hematoksilen-Eozin ve apopitoz için TUNEL boyama yapıldı. İstatistiksel analiz tek ve çift yönlü varyans analizi (ANOVA) yapıldı. Bulgular: Nörolojik muayene skorlarında yedinci günde ketamin 60mg/kg grubunda bozulma görülmüştür (p<0,05). Yedinci günde 40mg/kg ketamin grubunda IL-1β düzeyinde azalma görülmüştür (p<0,05). Glutatyon peroksidazın beyin düzeylerinde travma+60mg/kg ketamin dozunda diğer dozlara göre azalma görülmüştür (p<0,05). Travma+ketamin 60mg/kg dozunda, MDA yedinci gün beyin değerlerinde artış görülmüştür (p<0,001). Histopatolojik incelemelerde nekroz görülmüştür. Sonuç: Ketaminin 60mg/kg dozunda, nörolojik muayene skorları, IL-1β, beyin glutatyon peroksidaz ve MDA düzeylerine olumsuz etkide bulunmuştur. Ketamin 40mg/kg dozunda, IL-1β üzerine olumlu etkide bulunmuştur. Diğer dozlarda ketaminin faydalı veya zararlı etkisi gözlenmemiştir. En önemli bulgu olarak 60 mg/kg dozunun haricinde verdiğimiz dozlarda ketamin, travma sonrası gelişen hasarların daha da kötüleşmesini önleyerek koruyucu görev üstlenmiştir.