Sıçanlarda pemetrexed kaynaklı karaciğer hasarına karşı Chrysin'in koruyucu etkisinin incelenmesi

Amaç: Çalışmamızın amacı pemetrexed'in karaciğer üzerindeki olası zararlı etkilerini ve chrysin'in karaciğer toksisitesine karşı koruyucu rolünü araştırmaktır. Materyal ve Metot: Çalışmada Sprague-Dawley cinsi 50 adet sıçan kullanıldı. Grup I kontrol grubu olarak kullanıldı. Grup II'ye p.o. mısır yağı (chrysin çözücüsü) (5mg/kg/gün, 28 gün boyunca), grup III'e i.p. PMTX (1mg/kg/hafta, 4 hafta boyunca), grup IV'e p.o. chrysin (50 mg/kg/gün, 28 gün boyunca), grup V'e i.p. PMTX (1mg/kg/hafta, 4 hafta boyunca) + chrysin (50 mg/kg/gün, 28 gün boyunca) uygulandı. Tüm sıçanlar 28. günün sonunda kan ve karaciğer dokuları alındıktan sonra sakrifiye edildi. Serum örneklerinden AST ve ALT seviyeleri ölçüldü. Karaciğer dokusundan SOD, MDA, TAS ve TOS düzeyleri ölçüldü. Histolojik olarak hematoksilen-eozin, immünohistokimyasal olarakta kaspaz-3 ve TNF-alfa'ya yönelik boyamalar yapıldı. Bulgular: Grupların AST ve ALT düzeylerinin, PMTX grubunda diğer gruplara göre anlamlı şekilde yüksek olduğu tespit edildi (p<0.005). MDA düzeyleri karşılaştırıldığında PMTX grubunda, kontrol, sham ve CHR gruplarına göre anlamlı düzeyde arttığı (p<0.05), SOD enzim aktivitesi karşılaştırıldığında ise PMTX grubunda diğer gruplara göre anlamlı düzeyde azaldığı tespit edildi (p<0.05). Karaciğer dokusunda TAS düzeyleri incelendiğinde, PMTX grubunda kontrol, sham ve CHR gruplarına göre anlamlı derece düşük bulundu. TOS düzeyleri PMTX grubunda diğer gruplara göre artmakla beraber istatistiksel olarak anlamlı değildi. Gruplar arasında histopatolojik olarak anlamlı fark oluşmadı. Pemetrexed uygulamasının kaspaz-3 ve TNF-α immünreaktivitesini artırdığı ve bu artışın, diğer gruplar ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.01). PMTX+CHR grubunda hem kaspaz-3 hem de TNF-α immünreaktivitesinde belirgin bir azalma izlendi (p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda chrysin'in pemetrexed kaynaklı karaciğer toksisitesinde antioksidan etki yoluyla dokuları hasara karşı koruduğu tespit edildi. Anahtar kelimeler: pemetrexed, chrysin, karaciğer toksisitesi, oksidatif stres