Şefkat yorgunluğu ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Amaç: Bu çalışma, Dennis Portnoy tarafından geliştirilen Şefkat Yorgunluğu Ölçeği‟nin (Compassion Fatigue Self-Test) hemşireler üzerinde Türkçe formunun dil uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Metodolojik tipte olan bu araştırmanın evrenini İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi‟nde görev yapan 980 hemşire, örneklemini ise gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 416 hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri Ocak-Mayıs 2016 tarihleri arasında toplandı. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Hemşire Bilgi Formu, Şefkat Yorgunluğu Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanıldı. Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin geçerliliği; kapsam geçerliliği, yapı kavram geçerliliği ve bilinen gruplar geçerliliği güvenilirliği ise standart hata, iç tutarlılık ve zamana göre değişmezlik ile değerlendirildi. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı ve LİSREL 8.4 programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Ölçeğin geçerliliği, yapı ve kapsam geçerliliği ile sınandı. Ölçeğin dil ve kapsam geçerliliği (KGİ) değeri 0,85 ile kabul edilebilir düzeydeydi. Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin açıklayıcı faktör analizi, varyansın %53,61'ini açıklamakta idi. Verilerin faktör analizine uygunluğu için KMO değeri 0,86, Bartlett Küresellik Testi χ2 değeri ise 5025,330 (p<0,001) olarak bulundu. DFA uyum iyiliği indekslerinde; dört faktörlü yapılan DFA uyum iyiliği indekslerinin daha iyi sonuçlar verdiği, χ2serbestlik derecesinin 2,79 (RMSA0,066, NFI 0,85 ve CFI 0,90) ile anlamlı olduğu görüldü. Ölçeğin güvenilirlik düzeyi için Cronbach Alfa katsayısı 0,87, test-tekrar test korelasyon katsayısı 0,71 değeri ile istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ölçeğin toplam maddelerinin faktör yüklerinin 0,14-0,75 arasında olması, alt boyut sayısının çok olması ve özdeğerleri arasındaki farkların düşük olmasından dolayı faktör sayısının dört olmasına karar verildi. Sonuç: Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlilik-güvenilirlik sonuçlarının kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlendi. Ölçeğin farklı gruplarda geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılabilir.