Öz-çeviri veya çeviri: Sahte bir ayrım

Öz-çevirinin geleneksel tanımları, öz-çevirinin esasen ikinci bir orijinal olduğunu, bir çeviri olmadığını iddia eder. Bu bakış açısı, yazarın çevirmen olarak çalışmadığını varsayarak, yazarın otoritesinin doğrudan öz-çevirisi yapılmış metinlere geçtiğini de varsayar. Buna ek olarak, öz-çeviri üzerine yapılan güncel araştırmalar, öz-çeviride yer alan güç dinamikleri üzerinde odaklanmakta ancak hedef metinlere odaklanmamaktadırlar. Bu nedenle, bu tez, Erendiz Atasü'nün Dağın Öteki Yüzü (1995) romanı ile The Other Side of the Mountain (2000) öz-çevirisini vaka örneği olarak kullanarak yukarıda sözü edilen geleneksel tanımların varsayımlarına aykırı öz-çeviri durumları da olabileceğini göstermeyi hedeflemektedir. Aynı zamanda söz konusu örnek vaka, yapılan geleneksel çalışmaların aksine öz-çevirmeni ve öz-çevirisi yapılan metni merkeze yerleştiren bir bakış açısı ile incelenecektir. Öz-çeviride kaynak metinden hedef metne doğrudan bir otorite aktarımı olduğu varsayımına karşı çıkmak için de, Theo Hermans ve Giuliana Schiavi'nin çevirmenin sesi konusunda oluşturdukları metodoloji kullanılacaktır. Ardından, karşılaştırmalı kaynak ve hedef metin incelemesinde Çeviri Evrenselleri tespiti yapılarak, ele alınan öz-çevirinin yazar ile çevirmenin farklı kişiler olduğu çevirilerin tipik özelliklerini de gösterdiği vurgulanacaktır. Çeviri evrensellerini ve metinler arasındaki ses farklılıklarını belirleyerek, öz-çevirinin aslında ikinci bir orijinal olarak değil, sadece bir çeviri olarak incelenmesinin daha doğru olduğu savunulacaktır. Bu da yazarı kültür öznesi olan tercüman konumuna getirecektir.