Şemsî Dîvânçesi'ndeki Türkçe şiirlerin dil içi çevirisi ve Türk Edebiyatı Bağlamlı Dizin Projesi (TEBDİZ) kapsamında değerlendirilmesi

Türk edebiyatı devrin kültüründen, dilinden, tarihinden, toplumundan, ekonomisinden etkilenir. şairler bulunduğu devrin hassasiyetine yönelik eserler kaleme alırlar. Bu sebeple bir şair toplumundan bağımsız olarak düşünülemez. Bunu anlamlandırmak için de dönemin dilini, dilin yapısını bilmemiz gerekir. Bu bağlamda sözlük çalışmaları Türk edebiyatı için ayrı bir öneme sahiptir. Bu bağlamda Türk edebiyatı metinlerini anlama yolunda yapılan güncel çalışmalardan biri de TEBDİZ ( Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü) projesidir. Ele aldığımız bu çalışmada 19. yüzyıl şairlerinden Kara Abdal Süleyman Şemsi Dede‟in Şemsi Dîvânçesi'nde yer alan 74 adet şiir bu proje ile hazırlanmıştır. Çalışmanın sözlük dizini şiir içinde kullanılan bağlama göre sözlük formatına dönüştürülmüştür. Çalışmada bütün kelime ve kelime grupları beyitte ifade edilen anlam çerçevesinde ele alınmıştır. Ve beytin bütününe yönelip dil içi çevirisi yapılmıştır. Çalışmanın bağlamlı dizin ve dil içi kısmından oluşması Şemsi Dede'nin Şiirlerine aksettirdiği manevi âlemi daha iyi görmemizi ve şiirlerindeki deruni hayat tarzını daha iyi hissetmemizi sağlayacaktır.