Serebral palsili hastalarda ve onlara bakım verenlerde uykuya ilişkin problemlerin araştırılması

Serebral palsili hastalarda ve onlara bakım verenlerde uykuya ilişkin problemlerin araştırılması. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, AYDIN, 2017. Serebral palsili (SP) olgularda, fonksiyon kayıpları, postür, hareket bozuklukları yanı sıra eşlik eden epilepsi, görme, işitme, beslenme ve uyku problemleri hastanın ve hastaya sürekli bakım veren kişilerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada amaç, SP tanılı olguların ve onlara bakım verenlerin uyku problemlerini araştırmaktır. Çalışmaya, SP tanılı 2-15 yaş arasındaki 75 olgu ve onlara bakım veren 75 kişi alındı. SP'li olgulara "Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA)", bakım veren kişilere de Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeks (PUKİ) Anketi uygulandı. Çalışmaya alınan olguların 38'i kızdı (%50,7), %24'ü hemiparezi, %28'i diparezi, %42,7'si tetraparezi ve %5,3'ü diskinetik-spastik tip SP olarak değerlendirildi. Olguların, tümünde uyku problemleri, %70,7'sinde epilepsi, %13,3'ünde beslenme problemi, %5,3'ünde psikiyatrik hastalık, %18,7'sinde görme , %4'ünde işitme, %76'sında ortopedik problemler ve %12'sinde kronik akciğer enfeksiyonu mevcuttu. SP'li olgulara ait ÇUAA skoru ortalaması 62,5±6,5 (47-78) idi. Ebeveynlerin %84'ü düşük uyku kalitesine sahipti ve PUKİ skorları ortancası 7 (1-19) idi. Okul öncesi ve ilkokulda öğrenim gören SP'li olgularda uyku problemleri daha fazla idi (p<0,002). Beslenme şekli N/G ve PEG olan olgularda uyku problemleri oral yol ile beslenenlere göre yüksekti (p<0,05). Epilepsisi olan ve antiepileptik kullanan SP'li olgularda uyku problemleri daha yüksekti (p=0,031, p=0,030). SP'li olgulardaki uyku problemlerinin ebeveynlerin uyku kalitesi üzerinde anlamlı olumsuz etkisi yoktu (p>0,05). Ancak yatma zamanı direnci, uyku kaygısı ve parasomnileri olan SP'li olguların, ebeveynlerinin öznel uyku kalitesinin çok kötü olduğu görüldü (p<0,003, p<0,038, p<0,038). Uyku süresi kısa ve parasomnileri olanların ebeveynlerinde daha fazla uyku bozukluğu olduğu saptandı (p<0,010, p< 0,030). Yatma zamanı direnci yüksek olan olguların ebeveynlerinde, uykuya dalma süresi daha uzundu (p<0,016). Parasomnileri olan olguların, ebevenylerinin gündüz işlev bozukluğu daha yüksekti (p<0,048). SP'li olgulardaki, uyku problemlerinin hem kendileri hem de ebeveynlerin uyku kalitesi üzerinde genel olarak olumsuz etkisi bulunmakta, uyku bozuklukları hem çocuk hem de aileler için önemli bir sorun oluşturmaktadır. Çocuk hekimlerinin bunu göz önünde bulundurarak hastayı değerlendirmesinin ve uyku kalitesini etkileyecek sorunları azaltmasının, çocuğun ve de ailenin yaşam kalitesini arttıracağını düşünüyoruz. Anahtar Kelime:Serebral Palsi, Uyku Sorunları,Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeks Anketi