Servet-i Fünûn edebiyatı romanlarında aile, kadın ve çocuk

Tanzimat'tan sonraki süreçte siyasi alanda olduğu gibi sosyal alanda da pek çok değişiklik meydana gelmiştir. Sosyal yaşamdaki bu değişiklikler romanlara da yansımıştır. Bu anlamda roman yazarları, değişen yaşamın bireyler üzerinde oluşturduğu etkinin topluma sıçrayan yanını sanatsal bir formda anlatmışlardır. Özellikle Servet-i Fünûn romanı, yeni bir medeniyetle tanışan ve karşılaştığı bu medeniyetin kültürünü içselleştiren ailelerin yaşam tarzları üzerine kurgulanmıştır.Servet-i Fünûn romanındaki aileler, yeni yaşam tarzının etkisinde kalan sosyal bireylerden oluşmaktadır. Bu ailelerin bireyleri, genellikle çevreleriyle bütünleşme eğilimi içinde görülürler. Bu anlamda, yaşadıkları çevrenin yaptırımlarıyla yaşamlarına yön verirler. Dar bir çevrede yalı hayatı süren geleneksel ailelerde dışa kapalı bir yaşam görülürken, konak hayatı süren ya da apartmanda yaşayan modern ailelerde tam anlamıyla dışa dönük bir yaşam tarzı görülür.Kadınlar, Servet-i Fünûn romanlarında birinci dereceden kahramanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Servet-i Fünûn romanındaki kadınlar, eğitimli, dışa dönük ve modern tiplerdir. Bunların dışında içe kapanık kadınların dışa kapalı bir yaşam sürdükleri görülmektedir. Bu romanlardaki kadınların sindirilmiş ve bastırılmış olmamaları onların yaşam algılarında aşk, eğlence, giyim ve modayı ön plana çıkarmalarına sebep olmuştur.Çocuk öznenin yetişkinler dünyasında birey olarak yer edinmesi, Servet-i Fünûn romanında görülen bir olgudur. Özellikle Halit Ziya Uşaklıgil'in romanlarında çocuk sevgisi ve çocuklara verilen eğitim romanlardaki yan temalar olarak karşımıza çıkmaktadır.