Servet-i Fünûn şiiri üzerine göstergebilimsel bir inceleme: Tevfik Fikret'in şiir evreninde anlamsal yapılar

İnceleme nesnesi her şeyden önce anlam olan göstergebilim, bilimsellikten uzaklaşmadan, yazınsal metinlerdeki yapıyı çözümlemeye gayret gösterir. Şiir gibi kendisine has söz dizimi, imge yapısı ve anlam derinliğiyle ayrı bir yerde duran güzel sanat şubesi bu itibarla göstergebilimin ilgi alanına girer. Anlatım ve içerik düzlemleriyle kendisine has dilsel bir yapı sunan şiir, oluşturduğu bütüncül yapının kavranması için eşsüremli incelemeye ihtiyaç duyar. Çalışmamız, bu bakımdan, anlamı ortaya çıkarmada özdeşlik ve karşıtlıkların oluşturduğu yapının bulunmasını öngören; anlatım ve içerik düzlemlerinde bu özdeşlik ve karşıtlıkları arayan Greimas göstergebilimi doğrultusunda şiire ve onun anlamsal yapısına odaklanmaktadır. Bu çalışma Tevfik Fikret'in tüm şiirlerinin oluşturduğu şiir evrenindeki anlamsal yapıyı göstergebilimsel bir metotla analiz etmektedir. Kitaplarına girmiş veya girmemiş tüm şiirleri bir bütün olarak düşünülerek öncelikle biçim düzey incelemeyle açımlanmaktadır. Ortaya çıkan somut verilerden sonra derin düzey analize geçilerek sanatkârın şiir evrenindeki anlamsal yapı ortaya çıkarılmaktadır. Örneklem yoluyla seçilmiş, küçük evrene dair incelemelerle büyük evren incelemelerinde görülen hususların ne ölçüde kesiştiği, hangi yönlerden ayrıldığı gözlenmiştir.