Sezai Karakoç'un Batı uygarlığı algısı

Günümüzde Doğu ve Batı gibi iki medeniyet karakteri olduğu ve Batı Medeniyetinin Avrupa kıtasıyla birlikte kuzey Amerika kıtasını içine aldığı; Avrupa'nın doğusundan itibaren ise Doğu Medeniyetine bağlı toplumların bulunduğu algısı mevcuttur. Bu ayrımda İslam Medeniyeti Doğu'nun içinde yer almaktadır. Sezai Karakoç, İslam Medeniyeti'ni Doğu'dan da Batı'dan da net bir şekilde ayırmaktadır. Doğu ve Batı'nın tipik özelliklerini ortaya koyarak onların iki aşırı uç olduğunu; İslam'ın bunların orta ve denge noktası olduğunu savunur. Batı ve diğer öncül medeniyetlerin çizgisel biçimde ilerlediğini ve tüm medeniyetlerin birbirlerinden etkilendiklerini, nihai olarak da en son ve en gelişkin medeniyet olarak hepsini kapsayan İslam medeniyetinin ortaya çıktığını düşünür. Batı medeniyetine akıl ve maddileşme bağlamında eleştiri getirerek, medeniyetler arasında bir çatışmadan ziyade, eksiklikler gördüğünü ve en önemli eksikliğin ise manevi değerlerin ötelenmesi olduğunu ve bu yüzden de insanların huzursuz, mutsuz olduklarını dile getirir. Bu açıdan Sezai Karakoç, medeniyet ile ilgili birçok kuramcının tanımlarına ve öne sürdüğü siyasi, sosyal, felsefi ya da ekonomik açıklamalarına uyum göstermez. Batı, aklın egemenliği üzerine medeniyeti inşa etmiştir, ancak metafizik boyutunu ve inancı yok saymıştır. İnancın ve dinin yerine aklı kutsamaya yönelmiş ve bu yüzden tümü ile maddileşmiştir. Aklın köleliğine yaslanan Batı medeniyeti aklın kölesi olmaya dayanamadığından çökme sürecine girmiştir. İslam-dışı Doğu, karakterinin ve uygarlık zihniyetinin bir dışavurumu olarak batıl inançların, hayallerin, duygusallığın heyecanını yaşamıştır. Medeniyet meselesinin Karakoç'un yazılarına yansımanın ötesinde çalışmalarının da yer alan önemli kavramdır. Bu kapsamda hazırlanan bu çalışmanın amacı Sezai Karakoç'un Batı medeniyetine olan bakış açısını özellikle simgesel sembolik açıdan değeri yüksek olan ilk dönem şiirlerinde incelemektir. Batı medeniyeti algısını, Karakoç modernleşme ve onun getirdiği yıkıcı sonuçlar üzerinden dolaylı olarak eleştirir. Bireysel düzlemde yaptığı eleştiri vasıtasıyla, Batı medeniyetine özenen gençliğin, erkek ve kadınların kentlerdeki yaşamlarında nasıl bunalıma girdiklerini, yozlaştıklarını ve değerlerini yitirdiklerini anlatır. Edebiyat ile siyaset ve ideoloji arasında bir bağlantının varlığını kabul ederek hazırlanan bu tez çalışması disiplinlerarası bir çalışma olması açısından önemlidir. Siyaset Bilimi'nin kuramsal yönü bu çalışmaya tam uyum göstermediğinden, çalışmada sadece kavramsal düzeyde bir tanımlama çabasına girilmiştir. Kapsam açısından kuramların dışında bir açıklamada bulunan ve edebi eserler yoluyla kitleleri etkileme gücüne sahip şairlerin/yazarların varlığı geleneksel araştırma biçimlerinden farklılık gösterilmesini neden olmuştur. Başka bir ifade ile siyaset biliminin temel ilkeleri dışında kendi varlığını gösteren ve çok daha geniş sosyolojik, psikolojik bakış açılarıyla incelenmesi ve çözümlenmesi gereken çalışma alanlarının varlığı söz konusudur. Bu açıdan bakıldığında, çalışma şiir ve siyaset arasında ilişkiye eğilerek genel Siyaset Bilimi çalışmalarından sapma gösterse de farklı mecralarda siyaseti ve insanların algısını biçimlendirebilen olguların varlığına işaret etmekle önemli bir yenilik getirme amacındadır. Karakoç'un da benimsediği gibi edebiyatın ve özellikle şiirin kimlik kurucu, kültür taşıyıcı işlevi insan olgusunun gelişimine katkı sağlar. Bu bağlamda, çalışma edebiyatın, şiir genelinde siyasi düşünceyi nasıl yansıtabileceğini de göstermesi açısından yeni çalışmalara öncülük edebilecektir. Anahtar Sözcükler: Sezai Karakoç, Batılılaşma, Medeniyet Algısı, Şiir Çözümlemesi, Displinlerarasılık