Sfenoid sinüs varyasyonlarının ve çevre nörovasküler yapıların konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi

Sfenoid sinüs doğrudan anterior kraniyal fossa, hipofiz, beyin sapı, optik sinir (OS), internal karotid arter (İKA), maksiller sinir (MS) ve vidian kanalın (VK) ve kavernöz sinüslerle ilişkilidir. Sfenoid sinüsün iç yapısı, anatomik varyasyonları, pnömatizasyon yönü ve derecesi gibi gelişimiyle ilgili temel bilgilerin bilinmesi ve çevre anatomisinin kapsamlı bir şekilde anlaşılması hem iyatrojenik lezyonlardan kaçınmak hem de sinüs kavitesi ve komşu yapılarda meydana gelebilecek süreçlerin patogenezini anlamak ve yönetmek için gereklidir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) sfenoid sinüs anatomisi ve varyasyonları ile çevre nörovasküler yapılarının, düşük dozda ve detaylı olarak incelenebilmesine imkan tanımaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, sfenoid sinüs varyasyonlarının ve çevre nörovasküler yapılar olan OS, İKA, MS ve VK görülme sıklığı ve bu yapıların birbirleriyle ilişkisi KIBT ile değerlendirilmesidir. Çalışma grubu, 2017-2019 yılları arasında Gaziantep Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'na çeşitli nedenlerle başvuran 18-81 yaş aralığındaki 250'si (%50) erkek, 250'si (%50) kadın toplam 500 hastanın (1000 sinüs) KIBT arşivinde bulunan görüntülerinden oluşmaktadır. Olguların %1.0'i konkal, %2.6'sı presellar, %56.4'ü sellar ve %40.0'ı postsellar pnömatizasyon olarak tespit edilmiştir. OS, İKA, MS ve VK konfigürasyonları incelendiğinde, toplam olgularda bu yapıların hepsinde en sık görülen tip 2'dir ve sırasıyla %81.0, %60.6, %49.8 ve %56.2 olarak gözlenmiştir. Çalışmamızda her iki tarafta, OS, İKA, MS ve VK ile hem ana pnömatizasyon tipleri, hem de klival, sellar ve lateral alt tipler arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Yine her iki tarafta bu nörovasküler yapılar arasında da ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak KIBT, sfenoid sinüs varyasyonlarının ve çevre nörovasküler yapılarla ilişkisinin değerlendirilmesinde etkili bir yöntemdir.