Sîbeveyh'in el-Kitâb adlı eserinde ayetlerle istişhâd yöntemi ve kırâate yaklaşımı

Bu çalışmada Sîbeveyh'in (ö. 180/796) el-Kitâb adlı eserinde ayetlerle istişhâd yöntemi ve kırâat alanındaki görüşleri ele alınmıştır. Giriş, sonuç ve dört ana bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları üzerinde durulmuştur. İlk bölümünde Sîbeveyh'in hayatı ve ilmî kişiliğini değinilmiştir. Bu doğrultuda Sîbeveyh'in hayatını ele alan tabakât kitapları ve onunla ilgili çalışmalardan istifade edilmiştir. İkinci bölümde nahiv alanında başta Sîbeveyh olmak üzere âlimlerin delil göstermiş oldukları kaynaklar, istişhâdın tanımı, Sîbeveyh'in ayet ve kırâatler ile istişhâd yöntemi gibi başlıklar tartışılmıştır. Üçüncü bölümde nahiv ve sarf konuları ele alınmış ve bu yönde Sîbeveyh'in görüşleri diğer âlimlerle mukayeseli bir şekilde değerlendirilmiş ve son olarak da tercih edilen görüş izah edilmiştir. Dördüncü bölüm ise sonuç ve önerilerden oluşmuştur. Çalışmada Sîbeveyh'in Arap dlininin (şiir, emsâl vs.) özgün yönünden hareketle Kur'ân ve Kur'ân kıraalerini de örnek vererek dile ait kuralları ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagati, Sîbeveyh, Kırâat, el-Kitâb, İstişhâd.