Sigara ve alkol kullanan lise öğrencilerinin sosyal destek algısı: Gerede örneği

Bu çalışma lise öğrencilerinin sosyal destek algılarının sigara ve alkol maddelerine karşı tutumlarına olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın nüfusunu, Bolu ili Gerede ilçesi Esentepe Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde (Eski adıyla Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi) eğitim gören 14-19 yaş arasındaki 146 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanma süresi 10 Nisan 2015 - 1 Haziran 2015 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Veriler Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Gençlerin yaş ve diğer sosyo-demografik özellikleri açısından arkadaş, aile, özel bir insan ve toplamda algıladıkları sosyal destek düzeyleri ÇBASDÖ kullanılarak belirlenmeye çalışılırken, sigara ve alkol maddelerine karşı tutum ve davranışları ise araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu ile bulunmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda ergenlerin yarıya yakınının sigara ve alkol maddelerini kullandıkları, öğrenilmiştir. Bununla birlikte sigara kullanımının alkol kullanımına oranla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma grubu, genel itibariyle aile bütünlüğüne sahiptir ve ebeveynlerinin eğitim seviyesi düşüktür. Evin geçim sorumluluğu büyük bir oranla babaya aitken anneleri çalışan gençler de vardır. Grubun geneli, ortalama ve altı gelir seviyesine sahiptir. Araştırmaya katılan gençlerin aile, arkadaş ve özel bir kişiden algıladıkları sosyal destek ortalamasının üst sınıra yakın olduğu dolayısıyla bu bulguların gençlerde sigara ve alkol kullanım davranışları açısından anlamlı olmadığı görülmüştür. Sigaraya başlamada arkadaşa özenti ve sonrasında merak unsuru etkili iken, alkole başlamada merak ve sonrasında aileye özentinin daha etkili olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Tüm bu ve benzeri bulguların dışında, gençlerin anne-baba eğitim düzeyleri ile sigara-alkol kullanım durumları, gençlerin devam ettikleri okuldan ne derece memnun oldukları, devam-devamsızlık dereceleri, öğretmenleri ile olan ilişkilerinin niteliği, sanat, spor ve sosyal aktivitelerle ne derece iç içe oldukları ve tüm bunların maddeye karşı tutumlarına olan etkisi saptanmıştır.