Şii tefsir geleneğinde takiyye kavramı (Tabâtabâî'nin el-Mîzân fî Tefsîri'l-Kur'ân özelinde)

Bu çalışmanın amacı, Şîa'nın kurmaya gayret ettiği nass-takiyye ilişkisini Tabâtabâî'nin el-Mîzân fî Tefsîri'l-Kur'ân isimli eseri özelinde tespit etmeye çalışmaktır. Giriş ve üç bölümden oluşan çalışmamızın girişinde tezin konusuna, gayesine, yöntem ve kaynaklarına yer verilmiştir. Birinci bölümde takiyye kavramının sözlük ve terim anlamına temas edilerek İslam'dan önceki dinlerde ve İslam'ın ilk yıllarındaki takiyye anlayışı ve bu konudaki örnekler ele alınmıştır. Aynı zamanda erken dönemden itibaren tatbik edilegelen takiyyenin ortaya çıkış sebebleri, çeşitleri, geçerlilik süresi ve meselenin ahlâkî, sosyolojik ve psikolojik neticeleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca genelde mezheplerin, özelde ise Şîa ve Ehl-i Sünnet'in söz konusu meseleye yaklaşımları değerlendirilmiştir. İkinci bölümünde Tabâtabâî'nin hayatı, hocaları, talebeleri ve ilmî çalışmaları ele alınmış, eserleri hakkında genel bir malumat verilmiştir. Bununla beraber eserleri arasında tezimize konu olan el-Mîzân fî Tefsîri'l-Kur'ân'da takip etmiş olduğu metoda ve bu eserin kaynaklarına yer verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise Şiî tefsir geleneği içerisinde, takiyye kavramına yüklenen anlamlara birer örnek teşkil etmesi bakımından Tabâtabâî'nin söz konusu ayetleri yorumlama biçimi ele alınmıştır.