Sinemada mekân ve iktidarın göstergebilimsel çözümlemesi: Tolga Karaçelik filmleri

Mekân, sinemanın vazgeçilmez bir unsuru olarak içinde birçok bilgiyi barındıran önemli bir kavramdır. Sinemasal mekân ise çerçevenin içinde olup biten her şeyi kapsamaktadır. Bu tezde sinemasal mekânı üreten dekor, kostüm, aksesuar, aydınlatma, renk, ses, müzik, kurgu, çekim ölçekleri, kamera açıları ve kamera hareketleri incelenerek, Tolga Karaçelik'in Gişe Memuru ve Sarmaşık filmleri iktidar kavramı çerçevesinde analiz edilmiştir. Bahsedilen iktidar kavramı ise, siyasal iktidar türü olan devletin iktidarından ziyade toplumun her alanında olan, bireyler arasındaki iktidar ilişkilerini kapsamaktadır. Bu bağlamda çözümleme yöntemi olarak ise; sinemasal mekânın içerdiklerini ayrıntılı bir şekilde analiz etmek adına Christian Metz'in göstergebilim kuramı kapsamındaki bilgi kanalları tercih edilmiştir. Böylece mekânda bireyler arasındaki; iktidar ilişkilerini, iktidar mücadelesini, hiyerarşik yapıyı, otoriteyi, tahakkümü, emir ve itaati ifade eden göstergeler analiz edilmiştir. Bilgi kanallarının içerdiği; hareketli görüntü, diyalog, grafik çizimler, müzik ve ses efektlerinden elde edilen veriler, sinemasal mekânı bütünlüklü bir şekilde incelemeye ve iktidar göstergelerini bulmaya imkân tanımıştır. Sonuç olarak, yönetmenin Gişe Memuru ve Sarmaşık filmlerinde, mekânı kullanma ve düzenleme biçimiyle bahsedilen kapsamda bir iktidar anlatısı kurduğu ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mekân, Sinemasal Mekân, İktidar, Göstergebilim, Tolga Karaçelik, Christian Metz.