Sistemik skleroz tanısı olan hastalarda tedavi ile total oksidan, antioksidan düzeylerindeki değişim ile klinik ve laboratuvar verileri arasındaki ilişki

Sistemik skleroz (SSk) deri ve iç organlarda fibrozise neden olan kronik otoimmün bir hastalıktır. Patogenezinde oksidatif stresin önemli rol oynadığı düşünülmekte olup antioksidan tedavi yöntemleri geliştirmek için bir çok çalışma yapılmıştır. Gıdasal antioksidanlar, vazodilatatör tedaviler, ksantin oksidaz inhibisyonu denenmiş fakat etkisiz oldukları ya da sonuçlarının çelişkili olduğu görülmüştür. Literatürde daha önce immünsupresiflerin SSk'lı hastalarda oksidatif stres ve hastalık aktivitesi üzerine olan etkisini değerlendiren çalışma yoktur. Çalışmada altı ay siklofosfamid ile hastaların tedavi öncesi ve sonrası total oksidan statüs (TOS), total antioksidan statüs (TAS) ile oksidatif stres indeksi (OSİ) düzeyinin ölçülmesi planlandı. Oksidatif stresin hastalık patogenezinde ki rolü, hastalık aktitesi ile ilişkisi ve immünsupresif tedavinin oksidatif strese etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.Çalışmaya 22'si kadın, 4'ü erkek daha önce tedavi almamış erken dönem 26 SSk'lı hasta alındı. Hastaların 15'i diffüz, 11'i limitli tipte idi. Kontrol grubunda ise 26 kadın gönüllü vardı. 14 hastaya oral, 12 hastaya intravenöz siklofosfamid uygulandı. Gerekli olan hastalara vazodilatatör ve steroid tedavisi verildi.Tedavi öncesi TOS ve OSİ değerleri kontrol grubuna göre oldukça yüksek saptandı (sırasıyla p=0.001, p=0.005). Tedavi sonrası TOS, OSİ ve valentini aktivite skorlarında anlamlı derecede düşüş saptandı (sırasıyla p=0.001, p=0.004, p=0.007)Sonuç olarak immunsüpresif tedavi sonrası TOS ve OSİ değerlerinin anlamlı olarak düşmesi siklofosfamidin erken dönemde artmış oksidan ürünlerinin hücre ve doku üzerndeki etkilerini azaltarak faydalı olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca valentini hastalık aktivite skorunun da TOS ve OSİ ile paralel düşmesi nedeniyle TOS ve OSİ'nin hastalıkta aktivite belirteci olarak kullanılabileceği düşünülebilir.