Sivas'ta yayınlanan Ülke gazetesinin yayın faaliyetleri, habercilik anlayışı ve politikaları (1945-1950)

Tez konumuzu kapsayan 1945-1950 yılları arasındaki dönemde, ulaşım şartlarındaki imkânsızlıklar dolayısıyla ulusal basına ait yayınların taşraya dağıtılmasında birtakım zorluklarla karşılaşıldığı bilinmektedir. Bu durum ise yerel basına ait yayınların, bölgelerindeki en önemli haber kaynağı olmalarının ve yerel basının güçlenmesinin önünü açmıştır. İktidar ve muhalefet bu gücü bölgesel kamuoyu oluşturma, bölge halkını yönlendirme noktasında kullanılacak en iyi araç olarak görmüş ve yerel basın sektörü siyasi partilerin etkin oldukları bir alan haline gelmiştir. Bunun sonucunda siyasetteki yapılanma basın dünyasına da yansımış, her bir siyasi partinin ideolojisine göre yayın yapan siyasi gazeteler çıkmaya başlamıştır. Başka bir deyişle toplum içerisindeki siyasi kutuplaşma basın hayatına da yansımış, gazeteler siyasi polemiklerin yaşandığı platform durumuna gelmiştir. Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden ve Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli vilayetlerinden biri olan Sivas, Millî Mücadele döneminde de önemli görevler üstlenmiş, Milli Kongrenin yapıldığı ve Cumhuriyetin temellerinin atıldığı kent olmuştur. Sivas'ın tarihi kadar, basın tarihi de çok eskilere dayanmakta olup Sivas'ta yayınlanmış gazete ve dergiler, Türk Kültür ve Basın Tarihine önemli katkılar sağlamıştır. Buna rağmen Sivas basın tarihi ve Sivas'ta yayınlanan gazeteler yeterince araştırılmamış, Türk Kültür ve Basın Tarihindeki önemi ortaya konulamamıştır. Millî Mücadele döneminin iki önemli gazetesi olan Hakimiyet-i Milliye ile İrade-i Milliye gazetelerinin aralarındaki bağın bir benzeri de Ulus gazetesi ile Sivas'ta yayınlanan Ülke gazetesi arasında görülmüştür. Ankara'da yayınlanan Hakimiyet-i Milliye gazetesi, Millî Mücadele döneminde Sivas'ta yayınlanan İrade-i Milliye gazetesine haber desteği sağlamış, Kuva-yı Millîye ruhu İrade-i Milliye gazetesi vasıtasıyla Anadolu'ya anlatılmaya çalışılmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)'nin resmi yayın organı ve Hakimiyet-i Milliye gazetesinin devamı olan Ulus gazetesi de yine Sivas'ta yayın hayatına başlayan Ülke gazetesine her türlü haber ve yayın desteğinde bulunmuş, Ülke gazetesi üzerinden, CHP'nin siyasi ideolojisi Anadolu'ya ulaştırılmaya çalışılmıştır. Sivas'ın kültür tarihinde ve Türk Basın Tarihinde önemli bir yere sahip olan Ülke gazetesi, iktidar partisinin gönderdiği cihazlarla kurulan matbaada 1 Kasım 1945 tarihinde Sivas'ta yayın hayatına başlamıştır. Çalışmamızda, tez konumuzla ilgili olarak gazetenin yayına girdiği 1 Kasım 1945 ile 31 Aralık 1950 tarihleri arasında yayınlanmış, arşivlerde mevcut olan 1613 sayısı incelenmiştir. Gazetenin 1 Kasım 1945 ile 31 Aralık 1946 tarihleri arasındaki baskılarına Milli Kütüphaneden; 1 Ocak 1947 ile 31 Aralık 1950 tarihleri arasındaki baskılarına ise Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Kütüphanesinden ulaşılmıştır. Dört sayfa halinde yayınlanan Ülke gazetesi, ilk sayfasında gündemi oluşturan önemli siyasi ve dış politika haberlerini duyurmuş olup manşetten verdiği önemli haberlere ikinci sayfasında da yer vermiştir. İkinci ve üçüncü sayfalarında eğitim, sağlık, spor, ekonomi ve güncel olaylara ait kısa kısa haberler yayınlamış, dördüncü sayfasını ise resmi ilanlar ile reklam ilanlarına ayırmıştır. Gazetede yayınlanan haberler Ankara'daki Ulus gazetesinden sağlanmış olup, yazar kadrosu ise aynı zamanda CHP milletvekilleri de olan; Prof. Dr. Nihat Erim, Necmettin Sadak, Reşat Şemsettin Sirer, Refik Ahmet Sevengil, Falih Rıfkı Atay ve Peyami Safa gibi güçlü kalemlerden oluşmuştur. Ülke gazetesi özellikle seçim dönemlerinde yayınladığı haber ve köşe yazılarında CHP'nin yayın organı olduğunu daha çok hissettirmiştir. Dış politika haberlerinde ise ülkenin bölünmez bütünlüğü ve bağımsızlığından hiçbir şekilde taviz verilmeyeceğini vurgulamış, halkı birbirine kenetleyerek milli ruhu uyandıracak yayınlar yapmaya dikkat etmiştir.