Sivil halkı askeri sağlık birimlerini tercih etmeye yönlendiren nedenlere yönelik bir araştırma: Afganistan örneği

Mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılmakta olan kaynakların kıtlığı, çok önemli evrensel bir sorundur. Modern anlamda ekonomi biliminin temel kuralı, kıt olan kaynakların çeşitli ihtiyaçlar arasında en iyi şekilde dağıtılması gereğidir. Kıt kaynakların etkin kullanımı ise, ancak kaynakların rasyonel ve maksimum yararı/karı sağlayacak şekilde ve alanlarda kullanılması ile mümkündür. Her sektörde olduğu gibi sağlık sektöründe de zaten kıt olan kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması gerekir.Uzun süren savaş yıllarının ardından Afganistan'da sağlık sektörünün çok önemli sorunları olduğu ve bu sorunların çözümlenebilmesi için köklü reformların yapılması gerektiği genel kabul görmekte, ancak değişikliklerin nasıl ve ne yönde olması gerektiği konusunda farklı yaklaşımlar izlenmektedir. Ülkedeki sağlık hizmetlerinin temelinde, sağlığa ayrılan kaynakların yetersizliği ve kaynakların etkin kullanılmadığı gözlemlenmektedir.Siyasi istikrarın sağlanmasına destek olmak amacıyla bölgede görev yapan NATO Birlikleri, ülkenin sağlık problemlerini de göz ardı etmeyerek fonksiyonel, seyyar hastaneler açmak suretiyle sağlık hizmetlerine de katkı sağlamaktadır.Hastalar hizmet almak istedikleri sağlık kurumlarını belli kısıtlamalara rağmen seçebilmektedirler. Bu seçimde hastaları etkileyen, tercihlerini o yönde kullanmalarını sağlayan birçok faktör bulunmaktadır.Bu tez çalışması ile pek çok ülkede görev yaparken sağlık desteği de sunan NATO'ya bağlı askeri birimlerin, sundukları sağlık hizmetlerini geliştirme ve pekiştirmede faydalı olabilecek bir veri oluşturmak ve yeniden yapılanmakta olan Afganistan sağlık sisteminin bu sürecine, sağlık hizmetini alacak olan hastalarında dahil edilmesini sağlamak amaçlanmıştır.Bu çalışmanın birinci bölümünde ; sağlık kavramı, sağlık hizmetlerinin tanımı, özellikleri ile hasta memnuniyeti ve ölçümü hakkında araştırmamıza yazın desteği verecek bilgiler sunulmuştur.İkinci bölümde; Afganistan ve sağlık hizmetlerinin mevcut durumu hakkında bilgi verilmiştir.Üçüncü bölümde ise; Afganistan'ın Kabil şehrindeki yabancı kaynaklı seyyar asker hastanelerden ikisini kapsayan bir çalışma gerçekleştirilerek buralardan hizmet alan Afganlı hastaların memnuniyetini ve etkileyen faktörleri belirlemek üzere istatistiki değerlendirmeler yapılmıştır.Son bölümde ise literatür çalışması ve uygulamadan elde edilen sonuçlar yorumlanmış ve öneriler getirilmiştir.Anahtar Kelimeler: 1) Hasta memnuniyeti, 2) Hastane, 3) Afganistan, 4) Sağlık Hizmeti.