Siyaset sosyolojisi perspektifinden Türkiye'de oy verme davranışları üzerine bir analiz

İnsanlar, birlikteliklerini sürdürebilecekleri düzen ortamını yaratmak adına geçmişten beri farklı formlarda da olsa iktidarı oluşturmaktadırlar. Seçme eylemine önceleri, toplulukların içindeki herkes dahil olmamış, zamanla verilen veya kazanılan bir hak olarak tartışmaların odağını oluşturmuştur. Gerek eşitlik tartışmaları bağlamında gerekse eylemin potansiyeli sebebiyle oy verme davranışı gittikçe önem arz etmiştir. Bugün ise demokratik toplumların başat unsurlarından biridir. Seçmenlerin yöneticileri belirleme veya iktidarı bu kadronun elinden alabilme gücü demokrasiyle yönetilen ülkeler için seçimleri ayrı bir yere koymaktadır. Bu potansiyel sebebiyle politikacılar seçmeni etkileyerek, bazen manipüle ederek seçimlere dahil olmaktadırlar. Seçmenlerin bir partiye veyahut lidere yönelirken nelerden etkilendiği, nelerden hoşnutsuz olarak vazgeçtiği, tercihlerine etki eden motivasyonun ne olduğu soruları, seçimlerin ve seçmen davranışlarının üzerinde stratejik çalışmaların yapılmasına yol açmıştır. Türkiye'de gerçekleşen seçimler çok partili döneme geçiş gibi kırılmaların yanında erken seçimler, darbeyle sonlanan hükümetler, koalisyon dönemleri gibi süreçleriyle zengin bir siyasal tarih yaratmıştır. Yakın dönemde seçimler tek bir partinin zaferiyle sonuçlanmış, Haziran 2015'e gelindiğinde ise seçmen, bu zaferleri kesintiye uğratarak alternatif partilere yönelmiştir. Haziran seçimi diğer yandan erken seçim getirirken, beş aylık süre içerisinde seçmenin tercihlerinde tekrar hareketlenmeye yol açacak gelişmeler yaşanmıştır. Kasım seçimlerinde yeni oy dalgalanmalarıyla geçmişteki tutumlar açığa çıkmıştır. Tezin hazırlanmasındaki esas amaç ise bu iki seçimde de seçmenin tercih değişikliğine gitmesine yol açan etmenleri araştırmak, Türkiye'deki seçmenlerin oy verme davranışlarındaki dinamiği ortaya koymaktır. Anahtar Kelimeler: Seçim, Oy Verme Davranışı, Seçmen, 7 Haziran, 1 Kasım.