The relationship between representation, gender and social capital: Case of female muhtars in Ankara

Türkiye'de kadınların siyasetteki katılım ve temsillerinin yetersiz olduğu açıkça görülmektedir. Bu yetersiz temsil beklenilenin aksine yerel ölçekte daha da belirgindir. Bu tez kadınların siyasi temsili ile sahip oldukları sosyal sermaye arasında bir ilişki olduğunu öne sürmekte ve bu ilişkiyi Ankara'daki kadın muhtarlarla yapılan görüşmelerden edindiği bulgularla test etmeyi amaçlamaktadır. Muhtarın Türkiye'nin yönetim yapısındaki rolü vatandaşlarla üst kurumlar arasındaki köprüye benzetilmektedir. Muhtarın görevi belediye gibi yerel yönetim kurumlarını mahallelerinin ihtiyaç ve taleplerine ilişkin bilgilendirmek olarak belirlenmiştir. Hem yerelde vatandaşlarla hem de kamu otoriteleriyle direk temas içinde olması, muhtarlığı özellikle kadınların yerel siyasete katılımında ulaşılabilir bir alternatif haline getirmektedir. Nitekim son yıllarda kadın muhtar sayısında önemli bir artış gözlemlenmektedir. Kadınların sahip olduğu sosyal sermaye onlara iki şekilde katkı sağlamaktadır; hem adaylıkları sırasında muhtar olmalarını mümkün kılan özellikleri (enabler) oluşturur. Hem de görevleri süresince hizmet dağıtım sürecine dahil olmada strateji olarak kullanılmaktadır. Kadınların yerel siyasete katılımında sosyal sermayenin rolünü anlayabilmek için Ankara'nın merkez ilçelerinde görev yapan 22 kadın muhtarın katıldığı bir saha araştırması yürütülmüştür. Tez süresince, kadınların muhtarlığa aday olma kararını almasında etkili olan nedenlerin neler olduğu, yerelde kurduğu ilişki ağları ve yaşadığı tecrübelerin birikiminden oluşan sosyal sermayelerini nasıl yerel siyasete katılmakta ve karşılaştığı zorlukları aşmakta kullandıkları incelenmiştir. Derinlemesine görüşmeler sonucunda sosyal sermayenin kadınların yerel siyasetteki temsiline katkı sağladığı, ancak erkek egemen siyasi kültür, toplumda yerleşen cinsiyetçi iş bölümü gibi ataerkil ilişkilerin sosyal sermayenin sağladığı olanakları kısıtladığı anlaşılmıştır.