Şizofreni hastalarında kitinaz-3 benzeri protein 1(ykl-40), beyin türevli nörotrofik faktör(BDNF), glial fibriler asidik protein (GFAP), interlökin 1(IL-1) ve tümör nekroz faktörü(TNF-alfa) seviyeleriyle içgörü arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: Toplumda ciddi bir yeti yitimine neden olan şizofrenide, daha düşük içgörü düzeyine sahip hastalar, daha kötü bir prognoza sahiptir. İçgörü etiyolojisinde inflamatuar süreçlerin rolü olabileceği bilinmektedir. Prognostik biyobelirteçlerin geliştirilmesi şizofreni hastalarında tanı, prognoz ve tedavi takibini kolaylaştırma, yaşam kalitesini artırma ve dünya çapında sağlık maliyetlerini düşürme adına karşılanmamış bir ihtiyaçtır. Bu çalışmada şizofreni hastalarında kitinaz-3 benzeri protein 1(YKL-40), Beyin Türevli Nörotrofik Faktör(BDNF), Glial Fibriler Asidik Protein (GFAP), İnterlökin 1(IL-1) ve Tümör Nekroz Faktörü(TNF-alfa) seviyeleriyle içgörü ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya 15.11.2022-30.06.2023 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı Beşinci Baskı (DSM-5)'ya göre şizofreni tanısı konmuş 45 hasta ve benzer sosyodemografik özelliklere sahip sağlıklı gönüllülerden oluşturulmuş 45 kişilik kontrol grubu dahil edilmiştir. Katılımcılara bilgilendirilmiş gönüllü olur formu imzalatıldıktan sonra sosyodemografik veri formu ve Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği (İÜBDÖ), Şizofreni Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (ŞBDÖ), Depresyon Anksiyete Stress Ölçeği (DASÖ), Klinik Global İzlem Ölçeği-Hastalık Şiddeti alt ölçeği (KGİ-Ş) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda BDNF, YKL-40, TNF-α ,GFAP ve IL-1 düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır. Hasta grubunda TNF-α, YKL-40, BDNF, GFAP ve IL1 arasında pozitif korelasyon tespit edilmiş ancak PANSS, KGİ-Ş, DASÖ, ŞBDÖ, İÜBDÖ ölçek puanları ile herhangi bir korelasyon saptanmamıştır. Sonuç: iii Çalışmamızda BDNF, YKL-40, TNF-α ,GFAP ve IL-1 düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük saptanmış olup, hasta grubunda inflamatuar belirteç düzeyleriyle içgörü açısından ölçek puanları arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Literatür taramamızda, şizofrenide kanda biyokimyasal belirteç düzeyleriyle ilgili başka çalışmalar olmasına rağmen, içgörüyle ilişkisini inceleyen çalışmaların az sayıda olduğu farkedilmiştir. Çalışmamız literatürde şizofreni hastalarında YKL-40 gibi inflamatuar belirteç düzeyleriyle içgörü ilişkisini değerlendiren ilk çalışma olmasından dolayı önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, YKL-40, BDNF, GFAP, IL-1, TNF-α , İçgörü