Sındırgı yöresi halıcılık geleneği ve halı mânileri

Bu çalışmanın amacı, Balıkesir'in Sındırgı ilçesine bağlı köylerde, geçmişten günümüze halen dokunmaya devam eden Yağcıbedir halısının dokunma süreci ve bu süreçte söylenen mânilerin derlenmesidir. Ayrıca, Yağcıbedir halısının dokunma sürecinde elde edilen sözlü kültür malzemesinin derleme bağlamı içerisinde değerlendirilmesi ve sahaya ait kültür kodlarının tespit edilmesidir. Balıkesir ilinin Sındırgı yöresine ait Yağcıbedir halısı, özgün motifleri ve geleneksel dokuma tekniğiyle bölgenin tarihsel kimliğini yansıtan, yüksek kültürel kıymet arz eden seçkin bir halı örneğidir. Günümüzde geleneksel halı dokumacılığı üretimi, makine dokumacılığın gelişmesiyle giderek azalmaktadır. Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde Yağcıbedir halı dokumacılığı geleneği, kurulan dokuma merkezleri, dernekleşme girişimleri, belediyenin yürüttüğü çeşitli faaliyetler ve Yağcıbedir Yörüklerinin gayretleriyle devam etmektedir. Halı dokumasının çok aşamalı süreci, sözlü kültüre de etki etmiştir. Dokuma süreci boyunca dokuyucular tarafından anonim halk edebiyatının çeşitli ürünleri söylenmiş olmakla birlikte bunlar içerisinde en önemli kısmı mâniler oluşturmaktadır. Tezde, halı dokuma icra ortamında söylenen mânilerin konu olarak seçilmesinin sebebi, araştırma yapılan bölgede söylenen mânilerin yazıya aktarılarak kayıt altına alınması ve yazılı kaynaklarda var olanların ise toplanmasıdır. İcrâcılar tarafından icrâ bağlamında derlenen mânilerin kayıtları (kaynak kişilerin izinlerin ve etik kurallara bağlı kalınıp) alınarak görsel ve işitsel platformlar vasıtasıyla kültürün devamlılığını sağlayacağı düşünülmektedir. Aynı zamanda neredeyse kaybolmakta olan halı mânilerinin sözlü kültürden yazılı kültüre geçirilmesi, elde edilen materyallerle de başka araştırma ve incelemelerin ortaya konulmasına olanak sağlayacağı düşüncesi araştırmanın odak noktalarından biridir.