Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersinde yararlandıkları öğretim materyalleri, strateji, yöntem ve tekniklerine ilişkin kullanma durumları ve görüşleri

İlkokul düzeyinde vatandaşlık becerilerinin edinilmesinin ilk basamağı ve bir çok derslerin de öncülü olarak kabul edilen ders Hayat Bilgisi dersidir. Bu ders kapsamında öğretmenlerin dersi zenginleştirmek adına kullanacağı her türlü öğretim materyali, strateji, yöntem ve tekniği öğrenmeyi kolaylaştırır ve öğrenmede kalıcılığı arttırır. Bu nedenle araştırmada; sınıf öğretmenlerinin HBD yararlandıkları öğretim materyalleri, öğretim strateji, yöntem ve tekniklerine ilişkin kullanma durumları ve görüşlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde üzerine kurgulanmıştır. Araştırmaya, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Tokat ilinde MEB bağlı ilkokullarda 1. 2. ve 3. sınıfta görevli tesadüfî örnekleme yoluyla belirlenmiş 215'i erkek ve 160'ı kadın öğretmenlerinden oluşan toplam 375 sınıf öğretmeni katılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan anket yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 17 paket program aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların öğretim materyali, strateji, yöntem ve tekniklerine ilişkin kullanım durumları ve görüşlerin belirlenmesinde yüzde ve frekans gibi betimsel istatistikler; HBD yararlandıkları öğretim materyalleri, öğretim stratejisi, öğretim yöntem ve tekniklerini kullanmaya ilişkin görüşlerinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı Bağımsız Gruplar t-testi; yaş, okutulan sınıf, öğretmenlik yapılan yer ve eğitim durumuna ilişkin farklılıkların manidarlığı ise Varyans analizi (ANOVA); sınıf mevcudu ve mesleki kıdem yılı değişkenleri ile ilişkisine ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısı analizi kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların öğretim materyali olarak en sık ders kitaplarını, kırtasiye malzemelerini (kalem, makas, tebeşir, resim kağıdı vb.) ve okuma parçalarını kullandıkları, en az ise akıllı tahta, Encarta Word Atlas programını ve asetatları kullandıkları belirlenmiştir. Katılımcıların HBD strateji, yöntem ve teknik olarak en sık sunuş yoluyla öğretim stratejisini, anlatım yöntemini ve rol oynama yöntemini kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıca soru-cevap yöntemi, ev ödevi ve 5N1K tekniği de oldukça sık tercih edildiği araştırmamızda tespit edilmiştir. Bununla birlikte tutor öğrenme tekniği, rulman tekniği ve buz kıran tekniği katılımcılar tarafından ez az tercih edilen teknikler olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların HBD öğretim materyali kullanarak konuyu günlük yaşamla ilişkilendirebildiği, öğretim materyallerinin öğrencilerin başarısına katkısının olduğu, öğrencinin tüm bilişsel, duyuşsal ve devinişsel becerilerine uygun öğretim materyali seçebileceği ve tasarlayabileceği yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların HBD yönelik uygun öğretim stratejisi, yöntem ve tekniği seçmede kendilerini yeterli gördükleri, öğretmenlerin çoğunun farklı strateji, yöntem ve teknikleri kullanmayı sevdikleri ve bunları birer zaman kaybı olarak görmedikleri gözlenmiştir. Katılımcıların HBD öğretim materyali, öğretim strateji, öğretim yöntem ve teknik kullanımına ilişkin görüşlerinin cinsiyet, yaş, okutulan sınıf, öğretmenlik yapılan yer ve eğitim durumuna göre manidar bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca HBD yararlandıkları öğretim materyallerini kullanmaya ilişkin görüşleri ile mesleki kıdem yılları ve sınıf mevcutları arasında negatif, düşük ve manidar olmayan bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların HBD yararlandıkları öğretim stratejisi, öğretim yöntem ve tekniklerini kullanmaya ilişkin görüşleri ile mesleki kıdem yılları arasında negatif, düşük ve manidar bir ilişki, sınıf mevcutları arasında negatif, düşük ve manidar olmayan bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bulgulara göre katılımcıların HBD teknolojik araç gereçler kullanmaya öncelik verdiği ve öğretim strateji, yöntem ve tekniğin seçimini en fazla dersin kazanımının etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların yaklaşık üçte ikisinin okulunda araç ve gereçlerin muhafaza edildiği bir odanın bulunduğu ve öğretim materyallerini öncelikli olarak okuldan temin ettikleri sonucuna varılmıştır.