Sınıf öğretmenlerinin iş güvencesi algıları ile mesleki benlik saygıları arasındaki ilişkide örgütsel muhalefetin aracılık etkisi

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin iş güvencesi algıları ile mesleki benlik saygıları arasındaki ilişkide örgütsel muhalefetin aracılık rolünün olup olmadığının belirlenmesidir. Araştırma betimsel- ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma evrenini 2018–2019 Eğitim-Öğretim yılında Amasya il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kamu ilkokullarında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma, evrenin ulaşılabilir olması nedeniyle evren üzerinde, Amasya il merkezinde bulunan 14 ilkokul ve toplam 211 sınıf öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ''Kişisel Bilgi Formu'', Arıcak (1999) tarafından geliştirilen "Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği", Kassing'in (2000) geliştirdiği ''Örgütsel Muhalefet Ölçeği'' ve araştırmacı tarafından geliştirilen ''İş Güvencesi Algısı Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 ve AMOS 23 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin çarpıklık ve basıklık değerlerinin normal dağılım gösterdiği saptandığından parametrik testler kullanılmıştır. İki değişken arasındaki ilişkiyi yorumlamak için basit korelâsyon teknikleri kullanılmıştır. Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi ile araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişki test edilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler YEM modeli kurularak yol analizleri ile hesaplanmıştır. Ayrıca, örgütsel muhalefetin, aracılık etkisinin olup olmadığını test etmek için YEM analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; sınıf öğretmenlerinin iş güvencesi algılarının ve Örgütsel Muhalefet Ölçeği toplam, Dikey Muhalefet ve Yatay Muhalefet alt boyutlarında görüşlerinin ''Katılıyorum'' düzeyinde olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca sınıf öğretmenleri yatay muhalefet davranışından çok dikey muhalefet davranışı sergilemektedirler. Sınıf öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği toplam ve Mesleki Kabul, Mesleğin Değerin ve Mesleğin İşlevselliğine İnanç alt boyutlarında görüşleri ''Kesinlikle katılıyorum'' düzeyindedir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin görüşleri Mesleğin Değeri alt boyutunda en yüksek ortalamaya sahiptir. Sınıf öğretmenlerinin iş güvencesi algıları ile mesleki benlik saygıları arasında düşük ve pozitif düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin iş güvencesi algıları mesleki benlik saygılarını yordamaktadır. Örgütsel muhalefetin iş güvencesi algısı ile mesleki benlik saygısı arasındaki ilişkide kısmi aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Dikey muhalefet alt boyutunun iş güvencesi algısı ile Mesleğin İşlevselliğine İnanç alt boyutu arasındaki ilişkide kısmi aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mesleki benlik saygısı, örgütsel muhalefet, iş güvencesi, sınıf öğretmeni