Sosyal bilgiler dersinde rol yapma yöntemini kullanmanın ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin sosyal zeka gelişim düzeylerine ve akademik başarılarına etkisi

Bu çalışmada rol yapma yönteminin İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersindeki sosyal zekâ gelişimleri ve akademik başarıları üzerindeki etkisi incelenmiştir.Araştırma, 2008-2009 öğretim yılı 1. döneminde Tokat ili, Almus ilçesi Görümlü Şehit Tuncay Çoban İlköğretim Okulu 5. sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubunda 16, kontrol grubunda 16 olmak üzere toplam 32 öğrenci ile çalışılmıştır.Araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sosyal Bilgiler Başarı Testi? ile Silvera ve arkadaşları tarafından geliştirilen, Türkçeye çeviri çalışmasını Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'de master yapan Tayfun DOĞAN ile bu üniversitede psikolojik danışman alanında master yapan iki İngilizce öğretim görevlisinin yaptığı ? Sosyal Zekâ Ölçeği? veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.Deney öncesi deney ve kontrol gruplarına başarı testi ile sosyal zekâ ölçeği uygulanmıştır. 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersindeki ünitelerden ?Adım Adım Türkiye? ve ?Bölgemizi Tanıyalım? üniteleri araştırmada uygulama yapılacak üniteler olarak belirlenmiştir. Bu ünitelerin kazanımlarını kapsayan sorulardan oluşan başarı testi araştırmacı tarafından hazırlanmış ve testin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Bunun için ölçek önce küçük bir gruba uygulanmış daha sonra Cronbach Alpha Güvenirlik Katsayısı hesaplanmıştır. Hazırlanan başarı testinin güvenirliği .735 olarak bulunmuştur. Ölçeğin içerik, uygulama ve yapı geçerliliği çalışmaları yapılmıştır. Deney süresince deney grubuna belirlenen ünitelerin kazanımlarını kapsayacak şekilde hazırlanmış dramalar ile dersler işlenmiştir. Kontrol grubunda ise aynı üniteler diğer aktif öğrenme yöntemleri ile işlenmiştir. Deney sonunda deney ve kontrol gruplarına başarı testi ve sosyal zekâ ölçeği tekrar uygulanmıştır. Elde edilen veriler, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarı puanları ve sosyal zeka gelişim düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının saptanması için SPSS 15.0 paket programında ?t? testi ile analiz edilmiştir.Yapılan analizler sonucunda aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır:1)Araştırmada uygulanan sosyal zekâ ölçeği ve başarı ön test sonuçlarına göre deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür.2)Rol yapma yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin sosyal zekâ son test puan ortalamaları ile rol yapma yönteminin uygulanmadığı kontrol grubu öğrencilerinin sosyal zekâ son test puan ortalamaları arasında deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı fark bulunmuştur.3)Rol yapma yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin başarı son test puan ortalamaları ile rol yapma yönteminin uygulanmadığı kontrol grubu öğrencilerinin başarı son test puan ortalamaları arasında deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı fark bulunmuştur.4)Rol yapma yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin sosyal zekâ ön test puan ortalamaları ile sosyal zekâ son test puan ortalamaları arasında son testler lehine anlamlı fark bulunmuştur.5)Rol yapma yönteminin uygulanmadığı kontrol grubu öğrencilerinin sosyal zekâ ön test puan ortalamaları ile sosyal zekâ son test puan ortalamaları arasında son testler lehine anlamlı fark bulunmuştur.6)Rol yapma yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin başarı ön test puan ortalamaları ile başarı son test puan ortalamaları arasında son testler lehine anlamlı fark bulunmuştur.7)Rol yapma yönteminin uygulanmadığı kontrol grubu öğrencilerinin başarı ön test puan ortalamaları ile başarı son test puan ortalamaları arasında son testler lehine anlamlı fark bulunmuştur.8)Rol yapma yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin başarı son test puan ortalamaları ile sosyal zeka son test puan ortalamaları arasında orta düzeyde bir ilişki görülmüştürAraştırmanın sonunda, elde edilen bulgulardan yola çıkarak;İlköğretim 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersinin öğretiminde uygun konuların seçilip rol oynama yönteminin kullanılması,Rol oynama yönteminin etkin kullanılabilmesinde öğretmen faktörünün önemli olduğu gerçeğinden yola çıkarak öğretmenlere yönelik hizmetiçi eğitimin verilmesi,Rol oynama yöntemi yaşayarak öğrenme ortamı sağladığı için bu öğrenme yönteminin gerçekleştirilebileceği dramatizayon laboratuvarları ya da odalarının oluşturulması,Rol oynama yönteminin çağdaş bir yöntem olarak eğitim programlarında yerini alması gibi öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Öğretimi, Sosyal Bilgiler Başarı Testi, Sosyal Zekâ Ölçeği