Sosyal bilgiler dersinde tarihsel empatiye dayalı etkinliklerin öğrencilerin tarihsel empati becerilerine ve başarılarına etkisi

Bu araştırmanın amacı; sosyal bilgiler dersinde tarihsel empatiye dayalı hazırlanan etkinliklerin öğrencilerin tarihsel empati becerilerine ve akademik başarılarına etkisinin incelenmesidir. Bu araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Pamukova ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaokulda öğrenim gören 42 yedinci sınıf öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Çalışkan ve Demir (2019) tarafından geliştirilen "Tarihsel Empati Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek tarihsel empatinin bilişsel ve tarihsel empatinin duyuşsal boyutu olmak üzere iki alt boyuttan ve 12 sorudan oluşmaktadır. Akademik başarıyı ölçmek için ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" öğrenme alanına ilişkin hazırlanan başarı testi kullanılmıştır. Önceden belirlenmiş sınıflara ön test uygulanmış, birbirine denk olan iki sınıftan biri kontrol grubu (N=22) biri deney grubu (N=20) olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunda dersler programın ön gördüğü şekilde işlenmiştir. Deney grubunda ise dersler tarihsel empatiye dayalı olarak hazırlanan etkinliklerle işlenmiştir. Uygulama aşaması sonunda deney ve kontrol gruplarına başarı testi ve tarihsel empati ölçeği eşzamanlı olarak uygulanmıştır. Toplanan verilerinin analizinde SPSS Statistics 24 ve akademik başarı testinin geliştirilmesinde TAP (Test Analysis Program) programları kullanılmıştır. Öğrencilerin demografik özelliklerini ortaya koymak amacı ile betimleyici istatistikler (yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma) kullanılmıştır. Verilerin normallik sınaması Skewness ve Kurtosis değerleri ve Shapiro-Wilks test sonuçları ile test edilmiştir. Normal dağılan değişkenlerin analizinde tekrarlı ölçümlerde çift yönlü varyans analizi (Two-way Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, tarihsel empatiye dayalı hazırlanan etkinliklerin öğrencilerin akademik başarıları artırmakta etkili olduğu görülmüştür. Fakat cinsiyete göre bakıldığında tarihsel empatiye dayalı etkinliklerle işlenen dersin kız öğrencilerin akademik başarısında anlamlı bir farklılık göstermezken erkek öğrencilerin akademik başarısında anlamlı bir fark belirlenmiştir. Sosyal bilgiler dersinin tarihsel empatiye dayalı etkinliklerle işlenmesi öğrencilerin tarihsel empati düzeylerinin artırılmasında daha etkili tespit edilmiştir. Tarihsel empatiye dayalı etkinliklerle işlenen dersin öğrencilerin bilişsel empati düzeylerinin artırılmasında daha etkili olduğu sonucu elde edilmiştir. Tarihsel empatiye dayalı etkinliklerle işlenen dersin öğrencilerin duyuşsal empati düzeylerinin artırılmasında etkili olmadığı görülmüştür. Kız öğrencilerin bilişsel empati puanlarının erkek öğrencilerden fazla olduğu belirlenmiştir. Yapılan ölçme işlemi sonucunda tarihsel empatiye dayalı etkinliklerle işlenen derslerin hem erkek hem de kız öğrencilerin tarihsel empati düzeylerinin artırılmasında etkili olduğu belirlenmiştir.