Sosyal değişim ve din ilişkisi

ÖZET DOKTORA TEZİ SOSYAL DEĞİŞME VE DİN İLİŞKİSİ FAZLI POLAT Danışman: Prof. Dr. Niyazi USTA 2002- SAYFA: 150 Jüri: Prof. Dr. Niyazi USTA Bu araştırma, sosyal değişme ile din arasında bir ilişkinin var olduğu kabulünden hareketle, bunun, bir alan araştırmasıyla, nasıllığını ölçmek için yapılmıştır. Bunun için önce konunun teorik zemini üzerinde durulmuş, "sosyal değişme faktörleri" çerçevesinde din ile ilgili tutumları tespite yönelik uygulamanın adaptasyonu yapılmıştır. Söz konusu uygulama ile, dini tutum ve davranışların değişim faktörlerinden etkilenmelerinin sayısal değerlere dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Bu uygulama, yirmi ve daha yukarı yaş gruplarından farklı cinsiyetlerin eğitim ve ekonomik düzeylerine göre gruplandırılarak, tesadüfi örneklem yoluyla gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, deneklerin değişik yaş, cinsiyet, eğitim seviyeleri ve ekonomik düzeylerine göre din ile ilgili tutumlarda farklılıkların olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca sosyal değişmeyle din arasında karşılıklı etkileşimin olduğu ve aralarında, bazı durumlarda pozitif, bazı durumlarda da negatif bir korelasyonun bulunduğu görülmüştür. Diğer taraftan çalışmamızda, araştırma alanımızdaki din ile ilgili tutum ve davranışları etkileyen faktörlerin önde gelenlerini tespit ederek, bunların deneklerin dini tutum ve davranışlarını nasıl etkilediği üzerinde durulmuştur. Bu -konuda elde edilen bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkilerle ilgili bulgular yorumlanmıştır.