Sosyal hizmet bakış açısı ile hospis bakım hizmeti: Terminal dönemindeki kanser hastalarına bakım veren sağlık profesyonelleri ile hasta yakınlarının görüşlerinin değerlendirilmesi

Amaç: Araştırmanın temel amacı terminal dönem kanser hastasını kaybeden bakım verenlerin sorun ve ihtiyaçlarının belirlenmesi, hasta yakınları ve sağlık profesyonellerinin hospis bakım hizmetine ilişkin görüşlerinin biyopsikososyal bağlamda değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırma nitel araştırma deseninin fenomenolojik yaklaşımıyla yürütülmüştür. Araştırmaya terminal dönem onkoloji hastalarıyla çalışan 18 sağlık profesyoneli ile terminal dönem kanser hastasını kaybeden beş bakım veren olmak üzere 23 kişi katılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış, bu form derinlemesine görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Veriler MAXQDA 2020 ile kodlanmış ve tematik analiz ile çözümlenmiştir. Bulgular: Katılımcıların görüşleri beş temel kategori ve "terminal dönem, terminal dönem bakımda yaşanan sorunlar, ölüm yeri tercihleri, hastanede ölümün getirdiği sorunlar, hospis bakımının gerekliliği, hospislerin yapılanması ve işleyişi, bakım veren hasta yakınlarının yaşadığı sorunlar, bakım vermenin etkileri, ölüm süreci ve bakım verenlere göre hospis bakımı" temaları ile değerlendirilmiştir. Araştırmada terminal hastalara özgü bakım sistemlerinin sağlık sistemimize entegre edilmemesi nedeniyle bu dönemde yatak işgali, ekonomik yük, sosyal adaletin sağlanması, etik ikilemlerin yaşanması, ölümlerin hastanede gerçekleşmesi gibi sorunlar yaşanması ile birlikte hastaların konforsuz ve sevdiklerinden uzak bir şekilde öldükleri saptanmıştır. Sonuç: Katılımcıların görüşleri doğrultusunda hospis bakım hizmetinin gerekli bir hizmet olduğu, hospislerin varlığı durumunda hastanelerin iş yükünün azalarak kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda hospislerin hasta ile hasta yakınlarının ölümden önceki son süreci birlikte ve huzurlu geçirmelerini mümkün kılacağı, yaşanan biyopsikososyal sorunları azaltacağı ortaya konmuştur. Araştırma sonunda hospis bakımına ilişkin "Biyopsikososyal Hizmet Hospis Bakım ve Uygulama Rehberi" başlıklı model önerisinde bulunulmuştur.