Sosyal hizmet ve basın etiği ikileminde adli vakaların medyada temsili: İzmir örneği

Amaç: Bu çalışmanın amacı adli vakaların medyada nasıl yer aldığını, medyanın dava sürecini nasıl etkilediğini, özel hayatın gizliliği karinesi üzerindeki etkilerini betimlemek ve sorun alanını sosyal hizmet ile basın etiği çerçevesi içinde değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, niteliksel bir örnek olay incelemesidir. İzmir İlindeki Adliyelerde adli yargı süreci devam eden ve medyada yer almış üç olgu, amaca uygun örnekleme tekniği ile örnek olay olarak seçilmiştir. Olgularda bahsi geçen tarafların avukatları, haberi yazan adli muhabirler ve Adliye'de çalışan sosyal hizmet uzmanları ile derinlemesine mülakat tekniği ile yüzyüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin işlenmesi ve analizinde MAXQDA programı kullanılmış veriler tümevarımsal tematik analiz yolu ile incelenmiştir. Bulgular: Basının adli vakaları gündeme taşıyarak kamuoyu baskısı yarattığı ve mahkeme sürecini etkilediği, bu süreçte adli sosyal hizmet uzmanlarının, muhabirler veya tarafların avukatları ile iletişim ya da işbirliği içerisinde olmadığı tespit edilmiştir. Sosyal hizmet, hukuk ve basın etiğine aykırı olmasına rağmen kişilik haklarını ve kişisel verilerin güvenliğini tehdit eden haberlerin yayınlanabildiği, önleyici herhangi mekanizmanın olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Basın, haber üretim sürecinde sosyal hizmet, basın ve hukuk mesleğinin etik ilkelerine uygun tutum sergilenmesi durumunda müracaatçılarının haklarının savunulması açısından etkili bir araçtır; ancak uygulamada bu ilkelerin ihlal edilebildiği ve basının hak savunuculuğu yerine sansasyonel haber peşinde koşarak mahkeme sürecini olumsuz etkileyebileceği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Adli sosyal hizmet, basın, etik, hak savunuculuğu.