Sosyo-kültürel ve politik faktörlerin seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerine etkisi

Ekonomi insan yaşamında önemli bir yer tutmaktadır. İnsanların yaşayışları inanışları kültürleri ve politik kararları hayatlarına ve dolayısıyla ekonomik kararlara da yön vermektedir. Ancak hangi sosyolojik, kültürel ve politik değerlerin ekonomiye ne kadar etkisi olduğu tartışmalıdır. Bu çalışmada sosyal hayata ve kültüre çok büyük etkisi olan din faktörü ile politik hayata ve yine insanların yaşayışına etkisi olan demokrasi faktörünün ekonomiye etkileri incelenmiştir. Bu faktörlerin ekonominin önemli göstergelerinden özellikle dış ticaret, doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme üzerine etkisi ekonometrik çalışma yapılarak incelenmiştir. Din faktörü olarak İslam, Hıristiyanlık ve diğer dinler kukla değişkeni kullanılmıştır. Demokrasinin göstergesi olarak da sivil özgürlükler ve politik haklar endeksleri kullanılmıştır. 1994-2007 yılları arasında 71 ülkenin verileri kullanılarak panel veri analizi ile yapılan çalışmada din ve demokrasinin dış ticaret, doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme üzerine etkileri olduğu görülmüştür. Demokrasinin doğrudan yabancı yatırımları olumlu etkilediği ancak dış ticaret ve büyüme üzerinde olumlu etkisi olmadığı görülmüştür. Doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde Hristiyanlığın olumlu etkisi görülmesine rağmen İslam ve diğer dinlerin negatif bir etkisi bulunmaktadır. Ancak bu durum dış ticaret ve ekonomik büyüme için tersinedir.