Sosyobilimsel konular üzerine yapılan lisansüstü tezlerin içerik ve yöntem açısından değerlendirilmesi

Araştırma, ülkemizdeki üniversitelerde çalışılmış SBK ile ilgili lisansüstü tezlerin sistematik bir şekilde çözümlemesi yapılarak alanlardaki araştırma eğilimlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu tarz çalışmalar hazırlanılmış tezlerin analizini yapar ortaya çıkan sonuçları değerlendirir, yorumlar. Sonuçlar çıkararak yeni yapılacak araştırmalara destek olma, yardımcı olma açısından önemlidir. SBK sürekli karşımıza çıkan, olumlu mu olumsuz mu olduğu tartışmaya açık olan ve anlaşılması zor konulardır. Bu konular bilimsel ve sosyal açıdan zıtlık içerikli, eleştirel düşünme ve yargılama yapmayı gerekli kılan konulardır. Çalışmanın amacı son on dört sene de ülkemizde SBK' ya yönelik öğrenciler, öğretmenler ve öğretmenlik okuyan üniversite öğrencileriyle yapılmış tezleri incelemektir. Sistematik incelemeden yararlanılan bu çalışmada, belirlenen ölçütler doğrultusunda 2008-2022 yılları arasında Türkiye'de yayınlanmış SBK' ya dönük 127 adet lisansüstü tez incelemeye alınmıştır. İncelenilen tezlerin %76' sı yüksek lisans düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Veri kaynağının %40' ı ortaokul öğrencileri, %37'sinin ise öğretmen adayları olduğu görülmüştür. Argümantasyon tabanlı öğrenme %15 oranında 40 tez ile en fazla karşımıza çıkan SBK ile ilgili tema olmuştur. Durum çalışmasının %36,22 oranında, deneysel-yarı deneysel desen yöntemlerinin %33,07 ve tarama(betimse ve ilişkisel tarama) modelinin %25,19 oranlarında kullanıldığı görülmüştür. Veri toplama aracı olarak anket ve görüşme formunun diğer veri toplama araçlarından daha fazla olduğu tespit edilmiştir. İncelenilen tezlerde konuların öğretiminde öğretmenlerin yeterince öz yeterlilik ve bilgiye sahip olmadığı görülmüştür. Öğretmen adaylarına etkin eğitim içeriklerinin kavratılması, örgün eğitim de bunun ders programlarına konulması, öğretmenlere ise bu içeriklerin öğretimine yönelik hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilebilir.