Spinoserebellar ataksi hastalarında vestibüler rehabilitasyon uygulamasının denge ve yürüme işlevleri üzerine etkisinin incelenmesi

Amaç: Spinoserebellar Ataksi (SA) hastalarında vestibüler rehabilitasyon (VR) uygulamasının denge ve yürüme işlevleri üzerine etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Denge Polikliniği'nde SA tanısı konulan 17 hasta ile yapıldı. Hastaların hastalığa özgü yeti yitimi, Ataksi Değerlendirme ve Derecelendirme Ölçeği (ADDÖ) ve Uluslararası Etkileşimli Ataksi Derecelendirme Ölçeği (UEADÖ) ile belirlendi. Egzersiz motivasyon seviyesi Egzersiz Motivasyon Envanteri (EME), baş dönmesine bağlı günlük yaşamda engellilik seviyeleri Baş Dönmesi Engellilik Envanteri (BEE) ile değerlendirildi. Hastaların fonksiyonel mobiliteleri Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT), denge işlevleri, Berg Denge Testi (BDT) ve Dengenin Kliniğe Uyarlanmış Duyusal Etkileşim Testi (DKUDET), yürüme becerileri Dinamik Yürüme İndeksi (DYİ) ile değerlendirildi. Tedavinin günlük yaşam kalitesine etkisi ise Vestibüler Rehabilitasyon Faydalanım Anketi (VRFA) ile değerlendirildi. Hastalara ev egzersiz programı şeklinde vestibüler rehabilitasyon tedavisi uygulandı. Vestibüler rehabilitasyon egzersiz tedavisine başlamadan önce ve tedavinin sonunda 8. haftada değerlendirme uygulandı. Egzersiz protokolü yapılan ilk değerlendirme sonucuna göre hastanın fiziksel engellilikleri doğrultusunda oluşturuldu. Bulgular: Hastalarda, BEE dışında tüm testlerde tedavi öncesi değerlere göre anlamlı iyileşme tespit edildi. BDT, ZKYT, DKUDET, ADDÖ, UEADÖ, DYİ, EME, VRFA testleri tedavi öncesi ve sonrasında anlamlı fark tespit edildi (p<0.05). Sonuçlar: Elde edilen sonuçlara göre, ev egzersiz programı şeklinde uygulanan vestibüler rehabilitasyon sonrası hastaların denge ve yürüme fonksiyonları iyileşme gösterdi (p <0.05). SA hastalarında denge ve yürüme işlevlerinin olumsuz yönde etkilendiği bulundu. SA hastalarında ev ortamında yapılan düzenli egzersiz ile yürüme ve denge stabilitesinin iyileştirilmesi amaçlanmalı ve bireye özgü fizyoterapi ve rehabilitasyon programı dizayn edilmelidir. Anahtar Sözcükler: Spinoserebellar ataksi, vestibüler rehabilitasyon, denge, yürüme