Spor organizasyonlarında gönüllü katılımcıların farklı değişkenlere göre gönüllü motivasyon düzeylerinin incelenmesi: İstanbul maratonları örneği

Günümüz koşullarında uluslararası ve ulusal spor organizasyonlarında dolayısıyla spor kültürünün gelişiminde çok sayıda gönüllü görev almaktadır. Giderek artış gösteren gönüllülük oranı organizasyonların başarısını olumlu etkilemektedir. Bu nedenle gerçekleşen organizasyonlarda değer taşıyan gönüllü bireyler sıklıkla araştırma konusu olmaktadır. Kültürel ve ekonomik örgütlenme arasında yer alan toplumsal kurum niteliği taşıyan spor büyüme ve gelişme gösteren bir yapı olduğundan küresel koşullar dikkate alınarak yeniden değerlendirmeleri zorunlu kılmaktadır. Yapılan araştırmalarda gönüllüğün motivasyon ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle spor gönüllülerinin motivasyonlarının farklı değişkenler ile farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmek istenmiştir. Bu amaçla çalışmada İstanbul Spor Etkinlikleri ve İşletmeciliği Ticaret Anonim Şirketi ile düzenlenen İstanbul Maratonu organizasyonlarında görev alan gönüllüler, spor gönüllülüğü için gönüllülük ve motivasyon kavramı ile irdelenmiştir. Bu doğrultuda 2021 ve 2022 İstanbul Maratonlarında görev alan Gönüllülerden ilişkisel tarama yöntemi metoduyla belirlenen 600 gönüllüye ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak Strigas ve Jackson (2003) tarafından geliştirilen 33 (Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği) ve Bang ve ark. (2009) tarafından geliştirilen 25 (Uluslararası Spor Organizasyonları (USO) İçin Gönüllü Motivasyonları Ölçeği) maddelik 5'li likert tipi Türkçe uyarlaması yapılan, geçerlik ve güvenlik bakımından yeterliliği tespit edilen ölçeklerden yararlanarak anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında iş birliği yapılan gönüllülere 7 maddelik Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 Programı kullanılarak değişkenler arasındaki ilişkiler, korelasyon analizi, Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U Test ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda, spor gönüllüleri motivasyonu ile cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim dalı, dil seviyesi, aylık gelir arasında anlamlı bir farklılık bulunurken; eğitim durumu ise reddedilmiştir. USO için gönüllü motivasyonu ölçeğinde ise cinsiyet, yaş, medeni durum ve yabancı dil seviyesi arasında anlamlı bir farklılık bulunurken; eğitim durumu, öğrenim dalı ve aylık gelir arasında ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ayrıca gönüllü katılımcıların yüksek motivasyona sahip olduğu, uygulanan motivasyon tekniklerinin yeterli ancak geliştirilebilir olduğu ortaya çıkmıştır.