Spor pazarlamasında sponsorluk ve futbol branşında sponsorluk yapan kuruluşlara ilişkin bir araştırma

DOKTORA TEZ ÖZÜ SPOR PAZARLAMASINDA SPONSORLUK VE FUTBOL BRANŞINDA SPONSORLUK YAPAN KURULUŞLARA İLlŞKlN BİR ARAŞTIRMA Metin ARGAN İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temmuz 2001 Danışman: Prof. Dr. Yavuz ODABAŞI Spor pazarlaması, değişim süreci vasıtasıyla spor tüketicilerinin istek ve ihtiyaçlarım karşılamak için oluşturulan tüm faaliyetlerdir. Spor pazarlaması iki önemli unsuru ortaya çıkarmaktadır: Spor mal ve hizmetlerinin spor tüketicilerine doğrudan pazarlanması ve tutundurma aracı olarak sporu kullanıp diğer tüketim ve endüstriyel malların/hizmetlerin pazarlanmasıdır. Spor ile bağlantı kurarak diğer tüketim ve endüstriyel mal veya hizmetleri pazarlamanın bir yöntemi sponsorluktur. Spor sponsorluğu pek çok firma için etkili bir pazarlama stratejisi haline gelmiştir. Sponsorluk, örgütsel amaçlar, pazarlama hedefleri ve/veya tutundurma stratejilerini desteklemek için bir spor oluşumuna (sporcu, lig, takım veya olay) yatırım yapmak olarak tanımlanabilir. Gelişmiş ülkelerin çoğunda, spor sponsorluğuna yapılan harcamalarda önemli bir artış olmuştur. Sponsorluğun gelişmesinin sebepleri; sigara ve alkol üzerindeki hükümet politikaları, reklam medyasındaki maliyet artışı, artan boş zaman nedeniyle ortaya çıkan yeni fırsatlar, sponsorluğu yapılan spor olaylarının medyada geniş olarak yer alması, geleneksel medyadaki etkinin azalması vb.dir. Sponsorluk organizasyonlara pek çok fayda sağlar. Sponsorluk satışları arttırabilir, tutumları değiştirebilir, farkındalığı yükseltebilir ve tüketiciler ile ilişki kurmada ve ilişkiyi korumada fırsat sağlar. Spor sponsorluğu, tutundurmamn bütünleşik bir elemanı haline gelmiştir. Sponsorluğun dört kategorisi bulunmaktadır. Bunlar; özel sponsorluk, asli sponsorluk, yardımcı sponsorluk ve resmi malzeme tedarikçisidir.Ill Spor sponsorluğu yönetim süreci dört temel adımı kapsar. Bunlar; sponsorluk amaçlarının belirlenmesi, sponsorluğun fiyatlandınlması (sponsorluğun finansal boyutu), sponsorluğun duyurumu ve sponsorluğun uygulanıp etkinliğinin değerlendirilmesidir. Bu doktora tezi üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, spor pazarlaması kavramı, spor sponsorluğu kavramı ve sponsorluğun boyutları açıklanmaktadır. İkinci bölüm, spor sponsorluğunun yönetimi ile ilgilidir. Tezin son bölümü olan üçüncü bölümde, Türkiye 1. ve 2. Futbol Ligi takımlarına sponsorluk yapan firma/ kurumlara ilişkin bir araştırma bulunmaktadır.