Spor salonundaki aletlerin kapasite tahminlemesi için bir uygulama çerçevesi

Küreselleşmenin getirdiği rekabet şartları, yatırımcıların bütün teknolojik gelişmelerden anında haberdar olmalarını ve olası yenilikleri öngörüp önceden sezmeleri gerekliliğini zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda, doğru zamanda doğru talep tahmini, rekabetçi ortamda firmaların öne çıkabilmelerindeki en önemli etkenlerden biri olmuştur. Gelecekteki durumu önceden doğru tahmin ederek uygun planlamaların yapılması, firmaların bu yarışta rakipleri arasından sıyrılıp öne çıkmasını ve daha da önemlisi zorlu piyasa şartlarında ayakta kalmalarını sağlamaktadır. Tahminleme, mevcut veya gelecekteki faaliyetlerin sonucunu tahmin etme zorunluğunun olduğu herhangi sektöre veya duruma uygulanabilir. İşletmeler için bu, talep, kapasite veya envanter yönetimi gibi çeşitli senaryolara uygulanabilir. Talep tahmin çalışmaları başta enerji, üretim, gıda, endüstri, sağlık, tarım ve turizm sektörleri olmak üzere hemen hemen tüm alanlarda uygulanan bir araştırma yöntemidir. İşletmeler için talebin doğru tahmin edilmesi oldukça önemlidir. Çünkü talebin altında tahmin etmek, müşteri, saygınlık ve maddi kayıplara yol açarken, talebin üstünde tahmin etmek de stok tutma maliyeti gibi farklı kayıplara yol açacaktır. Günümüzde sağlığını korumak, daha güçlü olmak, fiziksel aktivite yapmak ve kilo vermek isteyen pek çok insan spor salonlarına gitmektedir. Spor salonuna daha sık giden insanlar aerobik ve fiziksel aktivite direnç seviyelerini arttırmış olup diğerlerine kıyasla daha olumlu kardiyovasküler sağlık sonuçlarına sahip olurlar. Ancak, spor salonlarının etkinliğini en üst seviyeye çıkarmak zor bir sorundur. Spor Salonlarındaki ekipmanların sayısal olarak yetersizliği ve belirli saatlerdeki spor yapan kişi sayısının çok olması, günün belirli saatlerinde yığılmalar ve çakışmalar sebebiyle spor yapan kişiler antrenman planlarındaki bir sonraki egzersize geçmek için birbirlerini beklemek zorunda kalabilmektedirler. Bu spor salonlarının gelirlerini doğrudan etkileyen faktörlerden biridir. Spor salonunu kullanan müşterilerin ekipman bekleme süreleri müşteri memnuniyetini ve dolayısıyla sadakatlerini ve abonmanlık yaptırıp yaptırmayacaklarını doğrudan etkilemektedir. Bu tipik bir tahminleme (forecast) ve optimizasyon sorunudur. Tahmin, geçmiş zamanlarda var olan bütün durumların sonuç kısımlarını analizleyerek gelecek süreçlerde oluşabilecek olayları ve bu olayların sonuçlarını önceden öngörebilmeyi sağlar. İşletmeler uzun vadedeki planları için genel olarak uzun, orta ve kısa süreli tahminleri kullanırlar. Bu tahminlerin gerçekçi olabilmesi işletmelerin sağlıklı şekilde ayakta kalabilmeleri ve karlılıklarını artırmaları açısından çok önemlidir. Tahminlerin gerçekçi ve dahası sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için, bilimsel çalışmaların temellerine dayandırılmalı ve bilimsel yöntemler kullanılarak yapılmalıdır. Tahminler kriter olarak alınarak, işletmelerin halihazırdaki kapasiteleri ve üretim olanakları yöneliminde personel, hammadde ve öz kaynağın bulunduğu bir öngörü ve kapasite planı ortaya konulacağından, elde edilecek tahminlerin gerçeklere en yakın biçimde, işletmelerin gelecek hedeflerine ve gelecekteki durumlarına uygun yapılması da gereklidir. İşletmelerin gelecek planlarının gerçekleşebilmesi ve kontrolün etkin bir biçimde olabilmesi amacıyla tahminlere gereksinim duyulduğu da ifade edilebilir. Talep tahmini, işletme ve yönetimlerin stratejik ve taktik oluşturma durumlarında, kısa, orta ve uzun dönemli amaçlara erişmede kullanılan en temel faaliyet olarak karşımıza çıktığı görülmektedir. Etkin bir talep tahmini yöntemiyle işletme fonksiyonları minimum maliyetle optimum kar düzeyine doğru ilerlerken, stratejik ile operasyonel gereksinimler arasındaki çatışmalarda minimize olmaktadır. İşletmelerin en temel maksadı, piyasa içinde ürünlere olan talepleri karşılamak amacıyla ürün ve hizmet üretmek ve pazarlamak olduğundan, işletmeler müşterilerin taleplerini karşılayabilmek adına bazı aksiyonlar almaktadırlar. Talep tahmini ise, işletmelerin üretmiş oldukları mal ve hizmetlere olan talebin, gelecek dönemler için tahmin edilebilir olmasıdır. Hammadde, yedek parça, yarı mamul, makine, insan gücü ve yatırım ihtiyaçlarının saptanmasında temel veri talep tahminleridir. Üretim işletmelerinde yapılacak çalışmaların tamamının oluşan talep miktarına bağlı olması, talep tahmininin önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada mevcut talep tahmin yöntemlerine ve talep tahmini ele alınarak yapılan çalışmalara değinilip bir literatür çalışması yapılmış ve tahminleme yöntemiyle analiz yapılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında bir spor salonunu kullanan müşterilerin geçmiş tarihlerdeki antrenman alışkanlıkları, antrenman sıklıkları (haftanın hangi günleri, günün hangi saatleri, vb.) ekipman kullanım saatleri ve ekipman kullanım süreleri incelenip tahminleme yöntemiyle analiz yapılması amaçlanmıştır.