STEM uygulamalarının 4. sınıf öğrencilerinin fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerine etkisi

Bu çalışmada, ilkokul 4. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen STEM uygulamalarının, öğrencilerin fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerine etkisi incelenmiştir. Çalışma karma yöntem araştırma metotlarından yakınsayan paralel desen çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Elazığ ili Dumlupınar İlkokulu'nun 4. sınıfında öğrenim gören 21 deney grubu ve 21 kontrol grubu olmak üzere toplam 42 ilkokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. 10 hafta boyunca gerçekleştirilen çalışmada deney grubunda yer alan öğrencilerle STEM uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda ise STEM uygulamaları gerçekleştirilmeden mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Çalışmanın nicel verileri; Bilimsel Süreç Değerlendirme Testi, İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri, Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler ise deney grubu öğrencileriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakat ve öğrencilerin uygulamalar süresince yazmış oldukları günlükler ile toplanmıştır. Verilerin nicel analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Çalışmanın hipotezlerini test etmek için, ANCOVA analizi gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar içerik analizi ile değerlendirilirken, öğrenci günlükleri ise betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. ANCOVA sonuçlarına göre, gerçekleştirilen STEM uygulamalarının, deney grubu 4. sınıf öğrencilerinin, uygulamaların gerçekleştirilmediği kontrol grubu 4. sınıf öğrencilerine oranla fen ve teknolojiye yönelik tutumlarının, bilimsel süreç ve problem çözme becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu görülmüştür. Çalışmanın nitel verilerine göre öğrenciler bilimsel süreç becerilerinden deney yapma, gözlem yapma, çıkarım yapma ve ölçme becerilerinin; 21. yüzyıl becerilerinden problem çözme, yaratıcılık, iletişim ve işbirliği becerilerinin geliştiğini belirtmiştir. Öğrencilerin süreç içerisinde çeşitli problemlerle karşılaştıkları ve bu problemlere yönelik çözüm önerileri geliştirdikleri tespit edilmiştir. Öğrenciler bu etkinlikleri yaparken kendilerini kimi zaman bilim insanı, mucit; kimi zaman mühendis, mimar gibi çeşitli STEM alanlarına yönelik meslek sahibi gibi hissettiklerini ifade etmiştir. Öğrenciler, derslerde STEM etkinliklerinin kullanılmasının eğlenceli olduğunu, daha kalıcı ve kolay öğrendiklerini, bundan sonra derslerin bu şekilde devam etmesini istediklerini belirtmişlerdir.