In vitro propagation of stevia[stevia rebaudiana (bert.)] and development of a variety with a high steviol glycoside content which can be grown at a commercial level in Turkey

Bu çalışma 2 kısımdan oluşmaktadır; in vitro çoğaltım ve yetiştirme. İn vitro çoğaltım çalışmaları Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Biyoloji Anabilim Dalı Biyoteknoloji Laboratuvarı'nda yapılmıştır ve yetiştirme denemeleri; Polisan Kimya A.Ş.'nin Yalova ve Balıkesir deneme tarlaları ile Adana bölgesinde Tevfik Ramazanoğlu'na ait özel çiftlik arazisinde iki farklı dikim zamanı uygulanarak yürütülmüştür. Araştırmaların tümünde, bitki boyu, bitki kuru yaprak verimi ve steviosid içerikleri gibi özellikler çalışılmıştır. Araştırmada bitkiler Tesadüf Blokları Deneme Deseninde ve dört tekerrürlü faktöriyel tasarım (RBD) şekline göre dikilmiştir. Laboratuvar aşamasında; geleneksel ve doku kültürü teknikleri aracılığı ile stevia bitkisinin çoğaltımı karşılaştırılmıştır. İki stevia genotipine (GF ve CB) ait tohumlar 1000-5000 lux arası farklı ışık rejimleri altında çimlendirilmiştir. En yüksek çimlenme oranı, iki gün içinde %50 çimlenme frekansı ile 2000-3000 lux arasında elde edilmiştir. Diğer yandan elde edilen sonuçlara göre, en yüksek bitki boyu ve yaprak verimi Adana'daki 2014 ilkbahar plantasyonunda elde edilmiştir. Kuru yaprakta ise, en yüksek steviosid ve Reb-A oranı Yalova bölgesinde 2. hasatta elde edilmiştir.