Streptozosinle diyabet oluşturulan farelerde üzüm çekirdeği ekstresinin nöropatik ağrı üzerine etkileri

ÖZET Diyabetes mellitus (DM); önemli bir sağlık sorunu olup, insulin salgılanması ya da insulinin etkisindeki tam veya kısmi yetersizlikle ilişkili olarak ortaya çıkan kronik hiperglisemi ve hipergliseminin tetiklediği mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlarla ortaya çıkan bir sendromdur. Makrovasküler komplikasyonlar, ateroskleroz gelişmesiyle bağlantılı olup kardiyovasküler hastalıkların gelişmesine zemin hazırlamaktadır. Diyabetik periferal nöropati; yaşam kalitesini düşüren, morbidite ve mortalite ile ilişkilendirilen önemli sağlık sorunlarından birisidir. Diyabetli hastaların %50'sinden fazlasını etkilemektedir; his kaybı, karıncalanma ve ağrıyla karakterizedir. İnsan sağlığına birçok olumlu etkileri belirlenen flavonoidler; antioksidan, iltihap önleyici, kolesterol düşürücü, antibakteriyel, antihiperglisemik ve antialerjik özelliklere sahiptirler. Kapiller dolaşımı düzenleyici ve kan basıncını düşürücü etkisi göz önüne alınarak P faktörü veya P vitamini adı da verilmektedir. Bu flavonoidlerden başlıcası üzüm çekirdeğinde bulunan proantosiyanidinlerdir. Bu çalışmada sekiz haftalık BABL/C cinsi fareler kullanıldı. Deneylerde beş gruptan oluşan toplam 50 fare kullanıldı. Bu hayvanların 30 tanesinde diyabet oluşturmak için 180mg/kg Streptozosin tek doz intraperitonal yolla uygulandı. Diyabet oluşturduktan sonra, bu gruplara (sağlıklı kontrol grubu ve diyabet kontrol grubu hariç) altı hafta boyunca üzüm çekirdeği ekstresi 25mg/kg ve 50mg/kg olacak şekilde oral gavaj yoluyla verildi. İkinci ve altıncı hafta sonunda bu hayvanlarda termal bir ağrı modeli olan Hot Plate testi uygulanarak ağrı eşikleri ölçümü yapıldı. Bu çalışmanın sonunda hayvanlardan alınan siyatik sinir ve abdominal aorta dokusu histolojik olarak incelendi. Üzüm çekirdeği ekstresi verilen gruplar ve kontrol grupları karşılaştırılıp sonuçlar değerlendirildi. Üzüm çekirdeği ekstresi uygulanan gruplardaki hot plate ölçümleri ve diğer gruplar arasındaki ölçümler anlamlı değerlendirildi (p<0.05). Histolojik değerlendirmelerde ise ÜÇE'nin diyabete bağlı gelişen mikro ve makrovasküler komplikasyonlarda hasarı azalttığı görülmesine rağmen sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı değerlendirilmedi ( p˃0.05). Anahtar kelimler: Diyabetes Mellitus, Nöropatik ağrı, Üzüm çekirdeği ekstresi, Streptozosin(STZ)