Sürmene Dirlik mahallesi geleneksel evlerinin tespiti ve korunması bağlamında değerlendirilmesi

Kültür varlıkları açısından zengin ve önemli bir yere sahip olan ve ülkemizin her bölgesinde farklı yapı tipleriyle bölge kültürü, yapı gelenekleri ve yöreye özgü malzeme kullanımlarıyla özgün değerler barındıran kırsal mimari örneklerinin tespit edilerek kültürel sürdürülebilirlik açısından korunmasının önemi üzerine kurgulanan çalışma da "Sürmene Dirlik Mahallesi" geleneksel evlerinin tespiti, günümüz durumlarının değerlendirilmesi ve koruma önerileri sunulması amaçlamıştır. İlk olarak, kırsal mimari, Anadolu'da ve Doğu Karadeniz Bölgesinde kırsal mimari kavramı ile kırsal mimari mirasın korunmasına yönelik daha önce yapılmış araştırma ve kaynaklar incelendikten sonra Sürmene Dirlik Mahallesi'nde alan çalışması yapılarak tüm mahalle taranmış ve kırsal mimari özellikleri taşıyan geleneksel evler tespit edilmiştir. Günümüz durumları değerlendirilen Dirlik Mahallesi geleneksel evlerin çoğunun özgün niteliklerini tamamen ya da kısmen kaybettiği, bazılarının çok hasarlı bazılarının ise harabe halde oldukları görülmüştür. Az sayıda kalan özgün örneklerin ise ya sahiplerinin müdahaleleriyle ya da kullanım dışı kaldıkları için gerekli bakımdan yoksun kalarak özgün mimari özelliklerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduklarına vurgu yapılmıştır. Çalışma sonunda bölgenin kırsal miras değeri taşıyan nitelikli evlerin kültürel sürdürülebilirliğini sağlamak adına değerlendirmeler yapılmış bütüncül bir yaklaşımla korumalarına yönelik öneriler sunulmuştur.