Talep yönetimi, dağıtım yönetimi ve tedarik tabanı yönetimi uygulamalarının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri

Literatüre bakıldığında, tedarik zinciriyle ilgili yapılan çalışmalarda genel olarak dağıtım yönetiminin ön plana çıktığı görülmektedir. Dağıtım yönetimi, tedarik zinciri performansı açısından ve müşteri ilişkilerinde başarı sağlamak açısından anahtar rol oynamaktadır. Fakat, günümüzün zorlu rekabet şartlarında işletmelere yol göstermek açısından tedarik zinciri performansı üzerinde önemli rol oynayan başka alanların tespit edilmesi yararlı olacaktır. Bu çerçevede, talep yönetimi işletmelerin müşteri ilişkilerindeki başarısını etkileyebilecek başka bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez kapsamında, üzerinde yeterince derinlemesine çalışma yapılmamış olan talep yönetimi, anahtar konu olarak ele alınmıştır. Ampirik çalışmamızda, talep yönetimi performansının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri incelenmiş ve bu etkiler dağıtım yönetimi performansının etkileriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca, son zamanlarda tedarikçi ilişkileri konusunun altında popüler bir alan olarak kendini gösteren tedarik tabanı yönetimi uygulamalarının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri de incelenmiştir. Ankara ilinde imalat yapan 42 adet işletmeden toplanan verilerle yapılan analizler sonucunda üç temel sonuca varılmıştır (1) hem talep yönetimi, hem dağıtım yönetimi, hem de tedarik tabanı yönetimi uygulamaları, tedarik zinciri performansı üzerinde pozitif yönlü etkiye sahiptir; (2) talep yönetimi ile dağıtım yönetiminin tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri birbirlerine çok yakındır; (3) tedarik tabanı yönetimi uygulamalarının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkisi, talep yönetimi ve dağıtım yönetimine göre daha güçlüdür. Ayrıca, temel değişkenlerimiz olan talep yönetimi ile dağıtım yönetimi uygulamalarından hangilerinin daha çok etki sahibi olduğu incelendiğinde, talep yönetimi için talep yönetimi sürecine bağlılığın; dağıtım yönetimi için de taşıma yönetiminin en önemli belirleyiciler olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Tedarik Zinciri Yönetimi, Tedarik Zinciri Performansı, Talep Yönetimi, Dağıtım Yönetimi, Tedarik Tabanı Yönetimi